Ga naar de hoofdinhoud Ga naar de onderkant van de pagina
WTCB Home

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf

19/07/2018

WTCB Home

Proeven

Proeven in het laboratorium

Proeven op isolatiematerialen

Bepaling van de druksterkte van isolatiematerialen NBN EN 826

De bedoeling van deze proef is om het gedrag van de materialen onder een toenemende drukkracht te evalueren. De isolatiematerialen worden immers niet alleen louter opvullend gebruikt, vaak zijn ze ook onderhevig aan bepaalde belastingen (onder een dekvloer, onder een dakterras ...).

Het gedrag van de materialen en hun kracht-vervormingscurven verschillen afhankelijk van het type. Onder 'druksterkte' verstaan we dan ook ofwel de breukspanning van het materiaal, ofwel de spanning die leidt tot een relatieve vervorming van 10 %. De kracht-vervormingscurven leveren nog meer interessante informatie op: elasticiteitsmodulus, grens van het elastische domein (omkeerbare vervorming), spanningen die andere vervormingsniveaus teweegbrengen ...

Bepaling van de vervorming van de isolatiematerialen onder invloed van een vastgelegde drukkracht en vastgelegde temperatuurvoorwaarden NBN EN 1605

In de praktijk zijn de isolatiematerialen niet zelden tegelijkertijd onderhevig aan mechanische en thermische belastingen (bv. isolatie onder een verwarmde vloer). Bij bepaalde materialen worden de mechanische eigenschappen negatief beïnvloed indien ze blootgesteld worden aan hoge temperaturen. Het is dus nuttig om hun gedrag onder de gecombineerde invloed van een belasting en een hoge temperatuur te evalueren.

Tijdens de proef worden de stalen onderworpen aan een vastgelegde belasting en temperatuur (belasting in een droogstoof met temperatuurregeling) gedurende een bepaalde tijd. De dikte wordt op regelmatige tijdstippen gemeten en de relatieve vervorming wordt in twee fasen geëvalueerd, elk onder verschillende temperatuurs- en tijdsomstandigheden.

Meting van de dimensionele stabiliteit van de isolatiematerialen NBN EN 1604

De isolatiematerialen die gebruikt worden in gebouwen, kunnen onderhevig zijn aan uiteenlopende temperaturen (tot ongeveer 50 °C onder een verwarmde vloer, 70-80 °C in een plat dak onder een donkere afdichting, -20 °C in een diepvriescel ...). Sommige materialen kunnen vervormen onder invloed van deze thermische belastingen.

Tijdens de proef worden de afmetingen van de materiaalstalen minutieus gemeten, zowel voor- als nadat ze blootgesteld werden aan verschillende omstandigheden (48 u aan -20 °C, 48 u aan 70 °C en 90 °C relatieve vochtigheid ...). Tevens wordt bepaald welke relatieve dimensionele afwijkingen er in alle verschillende richtingen opgetreden zijn.

Meting van de schijnbare volumieke massa van losse isolatiematerialen NBN EN 1602

Er worden steeds meer losse materialen gebruikt voor de na-isolatie van woningen, bijvoorbeeld door ze in te spuiten in de spouw (polystyreenkorrels, glaswol ...). Recent werd er een reglementair kader opgesteld, dat verschillende controles oplegt. Een veelvoorkomende proef is die ter bepaling van de volumieke massa van op de bouwplaats genomen stalen (meestal door een controleorganisme): het materiaal wordt ingebracht in een recipiënt met een bepaald volume, volgens dezelfde methode als op de bouwplaats. Door de massa van het materiaal te meten, kan men de schijnbare volumieke massa ervan bepalen en dus ook de dichtheid van het werkelijk gebruikte materiaal in het gebouw inschatten. Deze meting gaat meestal gepaard met de meting van de warmtegeleiding (laboratorium 'Energiekarakteristieken').

Andere proeven

Isolatiematerialen
NBN EN 822 Bepaling van de lengte en de breedte
NBN EN 823 Bepaling van de dikte
NBN EN 1602 Bepaling van de volumemasse
NBN EN 826 Bepaling van het gedrag bij samendrukking
NBN EN 1603 Bepaling van de maatvastheid bij constante laboratoriumomstandigheden
NBN EN 826  en e-cahier 3230 CSTB Bepaling van de deformaties en gebruiksbelastingen Rcs en ds, meting van de invloed van de temperatuur op Rcs en ds
NBN EN 1604 Bepaling van de maatvastheid bij bepaalde temperatuur en relatieve vochtigheid
NBN EN 1605
UEAtc* § 4.51
Bepaling van de vervorming bij gespecificeerde drukbelasting en temperatuuromstandigheden
NBN EN 1607 Bepaling van de cohesie
NBN EN 1609 Bepaling van de waterabsorptie door gedeeltelijke onderdompeling
NBN EN 12087 Bepaling van de waterabsorptie op lange termijn door onderdompeling
NBN EN 12088 Bepaling van de waterabsorptie op lange termijn door diffusie
NBN EN 824 Bepaling van de haaksheid
NBN EN 825 Bepaling van de initiële vlakheid of na partiële immersie
NBN EN 12089 Bepaling van het gedrag bij buiging
NBN EN 1606 Bepaling van de kruip bij drukbelasting
e-cahier 3669 CSTB Deformatie bij een blijvende belasting
NBN EN 1608 Bepaling van de treksterkte evenwijdig aan de vlakken
NBN EN 12090 Bepaling van het gedrag bij afschuiving
NBN EN 12430 Bepaling van het gedrag bij puntbelasting
NBN EN 12431 Bepaling van de dikte van isolatieproducten in zwevende vloeren
UEAtc* § 4.31 Bepaling van het gedrag bij temperatuursverandering
UEAtc* § 4.32 Bepaling van de schotelvorming bij temperatuurgradiënt
UEAtc* § 4.41 Bepaling van het gedrag bij variaties in functie van vocht
UEAtc* § 4.52 Bepaling van het gedrag bij statische belasting geconcentreerd op overkragende delen
UEAtc* § 4.53 Gedrag bij belasting geconcentreerd op half-punt van een vrije draagwijdte
NBN EN ISO 12570 Het vochtgehalte door drogen bij verhoogde temperatuur 
  Gedrag bij verschillende temperaturen en relatieve luchtvochtigheden
(*) Guide technique UEAtc pour l’agrément des systèmes isolants supports d’étanchéité des toitures plates et inclinées
Evaluatie van de dimensionele stabiliteit van een isolatiemateriaal.
Evaluatie van de dimensionele stabiliteit van een isolatiemateriaal.

Proeven op afdichtingsmembranen

Bepaling van de treksterkte van afdichtingsmembranen NBN EN 12311-1 en -2

Er werken vaak allerlei krachten in op afdichtingsmembranen. Het is dan ook van belang dat hun mechanische eigenschappen gemeten kunnen worden. Tijdens deze proef worden de stalen van de (synthetische of bitumineuze) afdichtingsmembranen onderworpen aan een toenemende trekkracht. Bovendien wordt ook de kracht-verschuivingscurve opgesteld, aan de hand waarvan men de volgende gegevens afleidt:

Meting van de afschuif- en afpelweerstand van de overlappingen van de afdichtingsmembranen NBN EN 12316-1 en -2, NBN EN 12317-1 en -2

De kwaliteit van de overlappingen (voegen) van de afdichtingsmembranen is essentieel voor hun goede werking: een goede afdichting is alleen mogelijk als de overlappingen goed afgedicht zijn. Om de kwaliteit van de overlappingen van de (synthetische of bitumineuze) afdichtingsmembranen te evalueren, wordt de afschuif- en afpelweerstand gemeten. Tijdens deze proef wordt er een afschuif- of afpelkracht met een constante snelheid uitgeoefend op een staal van de overlapping, waarbij men de evolutie van de uitgeoefende kracht opvolgt (maximale en gemiddelde waarde tijdens de proef).

Evaluatie van de flexibiliteit van afdichtingsmembranen bij lage temperatuur NBN EN 1109, NBN EN 495-5

Bij deze proef worden proefstukken van een afdichtingsmembraan ondergedompeld in een thermostatisch bad met een gegeven temperatuur en gebogen met behulp van drie cilinders. Dit proces wordt herhaald bij verschillende temperaturen om de laagste buigtemperatuur te bepalen, zonder dat er scheurvorming van de proefstukken optreedt: de koude buigtemperatuur. Zo krijgt men een idee van het gedrag van de materialen bij lage temperaturen, van hun flexibiliteit en hun eventuele veroudering (heel wat materialen verzwakken na veroudering).

Evaluatie van de dimensionele stabiliteit van afdichtingsmembranen NBN EN 1107-1 en -2

De afdichtingsmembranen kunnen vaak onderworpen zijn aan extreme temperaturen (tot en met 70 °C of 80 °C bij bijvoorbeeld donkere kleuren en een sterke bezonning). Dit kan dimensionele afwijkingen veroorzaken, die op hun beurt verantwoordelijk zijn voor aanzienlijke belastingen op de membranen, waardoor deze kunnen scheuren (bv. ter hoogte van opstanden).

Om de dimensionele stabiliteit te bepalen, worden de proefstukken onderworpen aan blootstelling aan een hoge temperatuur gedurende een vooraf bepaalde tijd, gevolgd door een koelfase. Bovendien dienen ook de relatieve dimensionele afwijkingen bepaald te worden door middel van meetblokjes die vooraf op de proefstukken gelijmd worden.

Andere proeven

Bitumineuze en synthetische luchtdichtheidsmembranen
NBN EN 1849-1 en NBN EN 1849-2 Bepaling van de dikte en de oppervlaktemassa
NBN EN 12311-1 en NBN EN 12311-2 Bepaling van de treksterkte en rek bij breuk
NBN EN 12310-1 en NBN EN 12310-2 Bepaling van de nageldoorscheursterkte (bitumineus of synthetisch) en de doorscheursterkte (synthetisch)
NBN EN 1107-1 en NBN EN 1107-2 Bepaling van de maatvastheid
NBN EN 1109 Bepaling van de flexibiliteit bij lage temperatuur (bitumineus)
NBN EN 495-5 Bepaling van de plooibaarheid bij lage temperatuur (synthetisch)
NBN EN 12316-1 en NBN EN 12316-2 Bepaling van de weerstand tegen afpellen van de verbindingen
NBN EN 12317-1 en NBN EN 12317-2 Bepaling van de weerstand tegen afschuiven van de verbindingen
NBN EN 12691 (2001/2006) Bepaling van de weerstand tegen stootbelasting
NBN EN 12730 Bepaling van de weerstand tegen statische belasting
UEAtc** § 4.3.3 Bepaling van de afpelweerstand op ondergronden
NBN EN 1110 Bepaling van de vloeiweerstand bij verhoogde temperatuur (bitumineuze membranen)
NBN EN 1848-1 en NBN EN 1848-2 Bepaling van de breedte en de lengte
UEAtc** § 4.3.13 Bepaling van de waterabsorptie (synthetisch)
NBN EN 12039 Bepaling van de kleefkracht van korrels (bitumineuze membranen)
NBN EN 1928 Bepaling van de waterdichtheid
NBN EN 1548 Methode voor de blootstelling aan bitumen (synthetische membranen)
NBN EN 1296 Massaverlies (synthetische membranen)
  Blootstelling aan verschillende temperaturen en relatieve vochtigheden, UV, alkali, chemische producten
 
NBN EN 1928 Bepaling van de waterdichtheid (van onderdakmembranen)
 
Vloeibare afdichtingen
NBN EN ISO 527 Bepaling van de trekeigenschappen
ETAG 005 – TR 0003 Bepaling van de waterdichtheid
ETAG 005 – TR 0004 Bepaling van de adhesie / delaminatie
ETAG 005 – TR 0006 Bepaling van de weerstand tegen dynamische belasting
ETAG 005 – TR 0007 Bepaling van de weerstand tegen statische belasting
ETAG 005 – TR 0009 Bepaling van de slipweerstand
ETAG 005 – TR 0010 Gedrag bij blootstelling aan UV
ETAG 005 – TR 0011, 0012 Gedrag bij 30 of 60 dagen onder water van 60°C
(**) Guide technique UEAtc pour l’agrément des systèmes d’étanchéité de toiture en feuilles de bitume polymère polypropylène atactique (APP) ou styrène-butadiène-styrène (SBS) armées / en EPDM (caoutchouc-éthylène-propylène-diène) non armés, armés et/ou sous-facés / en polyoléfines flexibles (FPO) non armés, armés et/ou sous-facés / en PVC (polychlorure de vinyle) non armés, armés et/ou sous-facés
Evaluatie van de dimensionele stabiliteit van een afdichtingsmembraan.
Evaluatie van de dimensionele stabiliteit van een afdichtingsmembraan.

Proeven op kitten

Meting van het elastische herstel van kitten NBN EN ISO 7389

Voor deze proef worden speciale proefstukken gemaakt door de kit die men wil testen aan te brengen tussen twee steunpunten (uit aluminium, mortel ...). Na bewaring onder afwisselend hoge temperaturen en onderdompeling in water, worden de proefstukken gedurende een bepaalde tijd opgespannen en vervolgens terug ontspannen. Een vergelijking van de lengte van de proefstukken voor en na opspanning laat toe om het elastische herstel in % na te gaan, ofwel het vermogen van het materiaal om zijn oorspronkelijke vorm terug aan te nemen.

Andere proeven

NBN EN ISO 868 Bepaling van de indrukbaarheid met behulp van een hardheidsmeter (Shore-hardheid)
NBN ISO 7389 Bepaling van de terugvering
NBN ISO 8339 Bepaling van de trekeigenschappen
NBN EN 527-1 Bepaling van de trekeigenschappen na blootstelling aan zonnestraling
NBN EN ISO 7390 Bepaling van de weerstand tegen uitzakken
NBN EN ISO 10563 Bepaling van de verandering in massa en volume
NBN EN ISO 8340 Bepaling van de trekeigenschappen bij volgehouden rek
NBN EN ISO 9046 Bepaling van de adhesie/cohesie-eigenschappen bij constante temperatuur
NBN EN 9047 Bepaling van de adhesie/cohesie-eigenschappen bij verschillende temperaturen
NBN EN ISO 10590 Bepaling van de trekeigenschappen bij volgehouden uitrekking na onderdompeling in water
NBN EN ISO 10591 Bepaling van de adhesie/cohesie-eigenschappen na onderdompeling in water
NBN EN ISO 11432 Bepaling van de drukweerstand

Kunstmatige veroudering, bewaring

De meting van de verschillende materiaaleigenschappen wordt vaak uitgevoerd wanneer het materiaal nog nieuw is, maar ook na verschillende stadia van bewaring of kunstmatige veroudering, teneinde de evolutie van de materialen in de tijd na te kunnen gaan: blootstelling aan negatieve of hoge temperaturen, aan UV-straling, aan het gecombineerde effect van temperatuur en vochtigheidsgraad (onderdompeling of hoge relatieve luchtvochtigheid) ...

Proeven in situ

Het laboratorium doet momenteel geen proeven in situ, maar er worden zeer regelmatig karakteriseringsproeven uitgevoerd op in situ genomen stalen, zowel in het kader van de certificatie (door een controleorganisme) als van technisch advies en expertises (door de aanvrager of door een medewerker van het departement Technisch Advies en Consultancy).
  1. Diensten
  2. Laboratoria
  3. Laboratorium Isolatie en Dichtingsmaterialen
  4. Proeven - Laboratorium Isolatie en Dichtingsmaterialen