Wat is een norm?

De Belgische wet van 3 april 2003 betreffende de normalisatie en richtlijn 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 definiëren een norm als “een technische specificatie die door een erkende instelling met normatieve activiteiten met het oog op een herhaalde en voortdurende toepassing is goedgekeurd, waarvan de inachtneming niet verplicht is en die tot één van de volgende categorieën van normen behoort:
  • een internationale norm: een norm die door een internationale normalisatie-instelling wordt aangenomen en ter beschikking van het publiek wordt gesteld;
  • een Europese norm: een norm die door een Europese normalisatie-instelling wordt aangenomen en ter beschikking van het publiek wordt gesteld door de nationale normalisatie instituten van CEN, CENELEC et ETSI;
  • een nationale norm: een norm die door een nationale normalisatie-instelling wordt aangenomen en ter beschikking van het publiek wordt gesteld.”
Voorts vermeldt artikel 3 van de Belgische wet van 3 april 2003 betreffende de normalisatie: “Normen geven de regels van goed vakmanschap weer die, op het ogenblik dat ze worden aangenomen, gelden voor een bepaald product, een bepaald procedé of een bepaalde dienst.”

Tot slot definiëren de ISO/IEC Directives Part 2, vijfde uitgave (2004) een norm als “een document, opgesteld met consensus en goedgekeurd door een erkende instelling, dat voor herhaald gebruik regels, richtlijnen of kenmerken bevat voor activiteiten of de resultaten daarvan, met het doel zoveel mogelijk orde te bereiken in een bepaalde context.”

Van deze drie definities kunnen we drie hoofdconcepten onthouden:
  • technische specificatie: een technische specificatie is een specificatie die is opgenomen in een document dat de vereiste kenmerken definieert voor een product, procedé of dienst.
  • waarvan de inachtneming niet verplicht is: een norm is per definitie een document dat op vrijwillige basis wordt toegepast. Het is evenwel mogelijk dat reglementeringen zoals bijvoorbeeld wetten, koninklijke besluiten, contracten (bijvoorbeeld bestekken), enz. naar normen verwijzen. In dat geval krijgt de norm een meer dwingend karakter waarvan niet kan worden afgeweken.
  • opgesteld met consensus: een consensus is een algemene instemming die wordt gekenmerkt door de afwezigheid van aanhoudend verzet tegen essentiële punten van een aanzienlijk deel van de betrokken belangen en door een werkwijze die poogt rekening te houden met de mening van alle betrokken partijen en de eventuele meningsverschillen met elkaar probeert te verzoenen.