Betekenis van een octrooi

In de eerste plaats kadert het nut van octrooien in juridische en economische voordelen voor de octrooihouder. Naast dit nut op particulier vlak, leveren octrooien ook voordelen op maatschappelijk vlak: ze garanderen de publieke beschikbaarheid van een schat aan technologische kennis en stellen industriëlen en uitvinders in staat op de hoogte te blijven van de huidige stand van de techniek en ook van de activiteiten van de concurrentie.

Nut op particulier vlak

Een octrooi levert zijn houder het alleenrecht om de exploitatie van zijn uitvinding te verbieden aan derden zonder toestemming voor commerciële doeleinden. Dit economisch voordeel t.a.v. eventuele concurrenten moet de investering compenseren die tot de uitvinding heeft geleid.

Een octrooi verhoogt eveneens de intrinsieke waarde van een onderneming. Een ondernemer kan een octrooi aanwenden als bron van inkomsten door het te verkopen of door het verlenen van licenties. Een octrooi in licentie geven houdt in dat de octrooihouder, via een contract, aan de licentiehouder de toelating geeft de geoctrooieerde uitvinding te exploiteren, gewoonlijk tegen vergoeding. Het contract bepaalt het grondgebied en de tijdsperiode van de toegelaten exploitatie.

Het al dan niet aanvragen van een octrooi kan ook gebruikt worden als onderhandelingsmiddel met de concurrentie bij het uitwisselen van technologische kennis.

Tenslotte kan een octrooistatus ook dienen als marketing tool bij het adverteren van de uitvinding (reclame).

De Octrooicel kan advies geven wat betreft het nemen van een octrooi voor een uitvinding.

Het is overigens essentieel voor een onderneming om op de hoogte te zijn van de octrooien van de concurrentie. Het bekijken van de octrooien van de concurrentie is een doeltreffende manier om de evoluties op de markt op te volgen.

Een ondernemer die een product op de markt wil brengen of een procedé wil toepassen, dient bovendien altijd eerst na te gaan of hierop geen octrooi bestaat (dat geldig is in het beoogde land). Dit om inbreuk op een bestaand octrooi te vermijden.

De Octrooicel kan een opzoeking doen naar octrooien rond een bepaalde techniek of van een bepaalde onderneming.

Nut op maatschappelijk vlak

Aangezien een octrooi de publicatie van de wetenschappelijke kennis omtrent de uitvinding met zich meebrengt, vormen octrooien en octrooiaanvragen een uitgebreide bron van innoverende technologische informatie.

Deze bron van informatie wordt echter nog te weinig wordt gebruikt. Daardoor worden er jaarlijks enorme bedragen verspild aan de ontwikkeling van technologische kennis die eigenlijk reeds bestaat en zelfs publiekelijk beschikbaar is. Bijgevolg is het van essentieel belang dat ondernemers en onderzoekers zich bewust zijn van de technologische kennis die in octrooidocumenten kan gevonden worden, temeer daar deze informatie gratis toegankelijk is op het internet. Zo kunnen kosten voor onderzoek ingeperkt of vermeden worden.

Een grondige analyse van nieuwe octrooiaanvragen kan eveneens nog niet aangesneden onderwerpen aan de oppervlakte brengen, zoals thema's die erg 'in de mode' zijn. Deze kennis kan ondernemingen helpen onderzoeksprojecten te selecteren en overheden bijstaan op het vlak van subsidieerbare onderzoeksthema's.

De Octrooicel kan een opzoeking doen naar octrooien binnen een bepaald domein, of deelnemen aan de uitvoering van een technologiewacht (C-watch).

Rechten en plichten

De bescherming van een uitvinding door een octrooi verschaft de houder, binnen een bepaald grondgebied en een beperkte geldigheidstermijn, een aantal rechten. Het overtreden van deze rechten door derden is per definitie inbreuk op het octrooi.

Alleenrecht tot exploitatie en recht van beheer

Het octrooi is een juridische titel, die aan de houder een exclusief recht geeft om de commercialisatie van zijn uitvinding door derden te verbieden. Dit houdt in dat de octrooihouder het recht heeft om derden de vervaardiging, het aanbod, de inzet in de handel, het commerciële gebruik, de invoer of de opslag van het product dat onderwerp is van zijn uitvinding te verbieden.
De aanvrager (de uitvinder of zijn rechthebbende) is eigenaar van het octrooi en kan dit beheren als een materieel goed. De houder kan het octrooi dus verkopen of uitgeven in licenties.

Beperkingen

De octrooirechten zijn beperkt tot een gegeven grondgebied. Buiten het beschermingsgebied is het om het even welke ondernemer toegestaan de uitvinding te exploiteren. In elk land waar bescherming tegen namaak gewenst is, dient een octrooi te worden aangevraagd (nationale aanvragen). Hierbij dient opgemerkt dat er een vereenvoudigde Europese of internationale procedure bestaat om bescherming te vragen in meerdere landen tegelijk, ter vervanging van de afzonderlijke nationale aanvragen (Europese aanvraag, Europese aanvraag met eenheidswerking of zogenaamde internationale PCT-procedure).

De geldigheid van een octrooi is beperkt in de tijd. De rechten gelden maximaal voor een periode van 20 jaar en worden behouden door de betaling van de zogenaamde jaarlijkse "instandhoudingskosten" of "annuïteiten. Elk jaar dienen deze taksen te worden betaald om het octrooi in stand te houden. Het is niet mogelijk om een octrooi na 20 jaar te verlengen. Tot 8 januari 2009 was het in België mogelijk een octrooi te bekomen met een beperkte maximale geldigheidsduur van 6 jaar, een 'klein octrooi' genaamd.

Het exclusieve recht is niet van toepassing voor innovaties. De eigenaar kan het gebruik van de inhoud van het octrooi niet verbieden binnen de ontwikkeling van nieuwigheden. Maar de uitvinder kan uiteraard zijn rechten claimen op het in-de-handel-brengen van deze innovaties afgeleid van het oorspronkelijke octrooi.

Juridische gevolgen bij inbreuk

Overtreding door derden van het alleenrecht van een bestaand octrooi heeft een onmiddellijke stopzetting van de inbreukmakende activiteiten tot gevolg en kan de betaling van een schadevergoeding aan de octrooihouder met zich meebrengen. (zie ook 'inbreuk')

 

 

>> Bescherming met een octrooi

>> Homepagina Octrooicel