Meer comfort ... met minder energie ! 2006/01.06

Een gebouw heeft in eerste instantie tot doel zijn gebruikers een aangenaam binnenklimaat te bieden, waarvoor logischerwijze een zeker energieverbruik nodig is. De vraag is dan ook hoe men het comfort kan verbeteren, zonder de natuurlijke energiebronnen uit te putten ...

Kwaliteit van de binnenomgeving en gezondheid

Het verzekeren van de kwaliteit van de binnenomgeving is geen luxe, maar beantwoordt integendeel aan de levensbehoeften van de mens. Verschillende onderzoeken hebben immers aangetoond dat het binnenklimaat de gezondheid van de gebruikers beïnvloedt. Zo blijkt de slechte kwaliteit van de binnenlucht verantwoordelijk te zijn voor het stijgende aantal allergieën en infecties van de ademhalingswegen, in het bijzonder bij kinderen. Deze gezondheidsproblemen worden voornamelijk veroorzaakt door tal van polluenten (benzeen, schimmels, ...) die in de binnenlucht aanwezig zijn en waarvan de concentratie vaak hoger is dan in de buitenlucht.

Kwaliteit van de binnenomgeving en productiviteit

Hoewel de resultaten van de reeds uitgevoerde studies niet altijd eensluidend zijn, bestaat er een duidelijk verband tussen de binnenomgeving en de productiviteit van de werknemers. Investeren in de kwaliteit van de binnenomgeving kan dus winstgevend zijn voor de bedrijven !

In de praktijk


Het binnenklimaat en zijn verschillende aspecten komen aan bod in diverse normen (zie kader). Deze kunnen het begrip 'goed binnenklimaat' echter niet op universele manier definiëren, aangezien dit afhankelijk is van de persoonlijke, soms specifieke verwachtingen van elk van de gebruikers. Daarom moet men hen - in de mate van het mogelijke - de kans bieden om hun omgeving zelf te regelen, althans in ruimten die slechts door een gering aantal personen gebruikt worden.



Ventilatie op de werkplek
Onderstaande grafiek toont bij wijze van voorbeeld het ziekteverzuim in kantoorgebouwen en verzorgingstehuizen, afhankelijk van het ventilatiedebiet. Uit deze grafiek, die steunt op berekeningen en op diverse epidemiologische studies, uitgevoerd in de Verenigde Staten, blijkt dat een ventilatiedebiet van 4 volumes lucht per uur (terwijl alle andere parameters gelijk blijven) het ziekteverzuim met zo'n 70 tot 85 % kan verminderen in vergelijking tot een situatie zonder ventilatie.

Normen en reglementeringen

Nuttige informatie

Hoewel het beperken van het energieverbruik en het garanderen van een aangenaam binnenklimaat op het eerste gezicht twee onverenigbare doelen lijken, is het toch aanbevolen aan beide voorwaarden te voldoen.

Dit komt ook tot uiting in de Europese Energieprestatierichtlijn voor gebouwen. Zo bepaalt artikel 4 dat in de eisen op het vlak van de energieprestatie 'rekening wordt gehouden met de algemene binnenklimaatsituatie, om eventuele negatieve neveneffecten zoals onvoldoende ventilatie te voorkomen (…)'. Artikel 7.3 preciseert op zijn beurt dat in het energiecertificaat van openbare gebouwen 'relevante klimaatfactoren eveneens duidelijk (kunnen) worden aangegeven'.

De Vlaamse regelgeving met betrekking tot de energieprestatie en het binnenklimaat respecteert deze eis uit de richtlijn door de integratie van verschillende aspecten die verband houden met het binnenklimaat : eisen inzake de ventilatie van gebouwen, de beperking van het risico op oververhitting in woningen, de verbinding van de referentiewaarde voor het energieverbruik met de ventilatiedebieten en de verlichtingsniveaus, toegepast in scholen en kantoren, ...

N. Heijmans, ir., projectleider, afdeling 'Bouwfysica en Binnenklimaat'