De Europese Energieprestatierichtlijn voor gebouwen

Om de beschikbare energiebronnen van de planeet te beschermen en de opwarming van ons klimaat tegen te gaan, hebben het Europese Parlement en de Raad een richtlijn uitgegeven met betrekking tot de energieprestatie van gebouwen, waardoor de drie Gewesten van ons land ertoe verplicht zijn hun wetgeving in verband met de warmte-isolatie van gebouwen aan te passen.

Doelen en eisen van de richtlijn

De
Nuttige informatie
De Europese richtlijn (2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen) en het nieuwe besluit van het Vlaamse Gewest zijn beschikbaar op de website van de Normen-Antenne 'Energie en Binnenklimaat' : www.normen.be

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Natuurlijke Rijkdommen en Energie : www.energiesparen.be
richtlijn werd gepubliceerd op 4 januari 2003 en heeft tot doel de verbetering van de energieprestatie van gebouwen in de Europese Unie te stimuleren, rekening houdend met de buitenklimaatvoorwaarden en de plaatselijke omstandigheden, evenals met de eisen inzake het binnenklimaat en de kosteneffectiviteit.

De EU-Lidstaten zijn ertoe verplicht de richtlijn om te zetten naar hun nationale of regionale wetgeving. Dit houdt in dat de nationale wetteksten zodanig opgesteld of aangepast moeten worden dat het mogelijk wordt de doelen te bereiken die vastgelegd werden in de richtlijn en dat de bestaande teksten die in tegenspraak zijn met deze doelen moeten ingetrokken worden.

De richtlijn voorziet in eisen betreffende :
  • het algemene kader voor een methode voor de berekening van de geïntegreerde energieprestatie van gebouwen
  • de toepassing van minimumeisen voor de energieprestatie van nieuwe gebouwen
  • de toepassing van minimumeisen voor de energieprestatie van bestaande grote gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan
  • de energieprestatiecertificering van gebouwen
  • de regelmatige keuring van stookketels en kamerbehandelingssystemen in gebouwen evenals de beoordeling van de verwarmingsinstallatie indien deze stookketels bevat die ouder zijn dan 15 jaar.
De wettelijke, reglementaire en administratieve maatregelen die nodig zijn om zich te conformeren met de richtlijn zullen ten laatste op 4 januari 2006 van kracht moeten worden.

Praktische gevolgen voor België

In ons land zijn de drie Gewesten bevoegd op het vlak van de energieprestatie van gebouwen. De aanpassing van de wetgeving om te beantwoorden aan de eisen uit de richtlijn zal dus moeten gebeuren op gewestelijk niveau.

Huidige wetgeving

Wat de domeinen betreft die behandeld worden door de richtlijn, beschikken het Waalse en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest thans over regelgevingen die de warmte-isolatie van woon-, kantoor- en schoolgebouwen in aanmerking nemen, en dit zowel voor nieuwbouw als voor renovatie. In het Waalse Gewest bestaat er bovendien een wetgeving voor de ventilatie van de hiervoor opgesomde gebouwen. Het Vlaamse Gewest beschikt op zijn beurt over een reglementering voor de warmte-isolatie van nieuwe woongebouwen.

Deze reglementeringen volstaan echter niet om te beantwoorden aan de eisen uit de richtlijn. De drie Gewesten zijn dus verplicht om hun huidige wetgeving aan te passen.

Eisen met betrekking tot de energieprestatie

Het Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestatie en het binnenklimaat van gebouwen werd goedgekeurd op 11 maart 2005 (BS van 17 juni 2005). Deze nieuwe eisen zullen van toepassing zijn voor gebouwen waarvoor de stedenbouwkundige vergunning aangevraagd wordt na 1 januari 2006. Door dit nieuwe decreet verplicht het Vlaamse Gewest bovendien de aanwezigheid van een ventilatiesysteem in nieuwe gebouwen. De prestaties van de verwarmings-, ventilatie-, kamerbehandelings-, verlichtingssystemen, … worden eveneens in rekening gebracht.

In het Waalse en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest wordt momenteel nog gewerkt aan de omzetting van de richtlijn. Net zoals in het Vlaamse Gewest zal de wijziging van de thermische reglementering in de twee andere Gewesten waarschijnlijk gepaard gaan met een verstrenging van de eisen op het vlak van de warmte-isolatie van de gebouwen (wat overigens in de lijn ligt van het Kyotoprotocol).

Om de architecten en de aannemers voor te bereiden op de toekomstige wijziging van zijn thermische reglement, voert het Waalse Gewest sedert januari 2004 de actie Construire avec l'énergie (Energiebewust bouwen), die streeft naar de oprichting van nieuwe woningen met betere energieprestaties dan deze die opgelegd worden in de huidige reglementeringen.

Energieprestatiecertificering

In de drie Gewesten wordt momenteel ook nagedacht over de invoering van een energieprestatiecertificaat voor gebouwen.

Zo hebben de drie Gewesten een energieadviesprocedure ontwikkeld die de uitvoering van energetische audits in bestaande woningen moet mogelijk maken. Deze procedure zou in de komende maanden (eind 2005, begin 2006) op vrijwillige basis moeten toegepast worden. Dit is nog geen uitvoering van de richtlijn inzake de energieprestatiecertificering, maar vormt reeds een stap in de goede richting.

De Europese Energieprestatierichtlijn voor gebouwen De Energieprestatieregelgeving voor gebouwen : de laatste evoluties


C. Delmotte, ir., adjunct-laboratoriumhoofd, laboratorium "Luchtkwaliteit en Ventilatie"