Brandveiligheid van houten terrassen op platte daken

Dit artikel gaat dieper in op de geldende eisen inzake het brandgedrag van dakbedekkingen en meer in het bijzonder van op daken geplaatste houten terrassen bij een externe brand. In het kader van het onderzoeksproject Do-It Houtbouw werd er een proefprogramma uitgevoerd om te bepalen of de plaatsing van een houten terras op een plat dak een negatieve invloed heeft op de prestaties van dit dak bij blootstelling aan een externe brand. Dit artikel bespreekt de oplossingen die toelaten om aan de voorschriften te voldoen en die in de loop van dit proefprogramma gevalideerd werden. Dit gebeurde in samenwerking met de onderneming Thomas & Piron, die de proefstukken aangeleverd heeft.
Het Koninklijk Besluit ‘Basisnormen inzake brandpreventie’ legt de brandveiligheidseisen vast waaraan alle nieuwe gebouwen moeten voldoen (met uitzondering van eengezinswoningen). Zo legt het onder meer de volgende eis op aan de gebouwen in kwestie (lage, middelhoge, hoge en industriële gebouwen): ‘De producten voor de dakbekleding vertonen de kenmerken van de klasse Broof(t1)’. Zoals in de WTCB-Dossiers 2014/4.6 omtrent het brandgedrag van platte daken reeds aangehaald werd, geeft de klasse Broof(t1) de prestatie van een dak weer bij blootstelling aan een externe brand. Deze klasse moet de ontwikkeling van secundaire brandhaarden op het dak voorkomen door te vermijden dat het doorboord zou worden of dat de brand zich aan het dakoppervlak zou kunnen verspreiden.

Vermits een houten terras op een plat dak in het kader van voornoemd Koninklijk Besluit beschouwd wordt als een dakbedekking, moet het de eigenschappen van de klasse Broof(t1) vertonen. Dit moet aangetoond worden door een classificatieverslag dat gebaseerd is op laboratoriumproeven (¹). Tijdens deze proeven wordt het dak gedurende 30 minuten onderworpen aan een brandbelasting (onder de vorm van een korf houtwol) (zie foto’s). Teneinde te bepalen of de dakopbouw al dan niet onder de klasse Broof(t1) valt, werden de volgende criteria beoordeeld:
  • beperking van de externe vlamuitbreiding (op het niveau van de buitenbekleding, in dit geval de houten terrasplanken)
  • beperking van de interne vlamuitbreiding (op het niveau van de afdichting en de isolatie)
  • afwezigheid van brandende materialen of druppels die van de maquette vallen of het dak doorboren
  • afwezigheid van openingen die het dak doorboren.
'
Een houten terras op een plat dak beantwoordt onder bepaalde voorwaarden aan de eigenschappen van de klasse Broof(t1), die de prestatie van een dak weergeeft bij blootstelling aan een externe brand.

We willen erop wijzen dat de proeven niet uitgevoerd werden op afzonderlijke bekledingen, maar op volledige dak­opbouwen, die representatief zijn voor deze die in de praktijk geplaatst worden. In het kader van de beoordeling van houten terrassen op platte daken, werden de proeven verricht op proefstukken (afmetingen 1,8 x 0,8 m) van de dak­opbouw (afdichtingsmembraan, isolatie en dakvloer) en het houten terras (houten planken, voegen tussen de planken, bevestigingen, draagstructuur (onderliggers en polypropyleen terrasdragers) ...).

Illustratie van de proef van het begin (ontvlamming van de met houtwol gevulde korf) tot het einde (beperkte beschadiging van de houten bekleding).

Het spreekt voor zich dat het niet haalbaar is om alle bestaande varianten van houten terrassen op platte daken te beproeven. Om toch een zo groot mogelijk aantal terrasconfiguraties te kunnen beoordelen voor wat betreft hun overeenstemming met de klasse Broof(t1), werden er oriënterende proeven uitgevoerd op verschillende dakopbouwen. Dit gebeurde door bepaalde hoofd­parameters te wijzigen (bv. toegepaste houtsoorten, afmetingen van de houten planken, breedte van de voegen tussen de planken ...). Op basis van de resultaten werd er vervolgens een ‘kritieke’ configuratie geïdentificeerd, beproefd en gevalideerd door officiële proeven, die de facto alle andere minder kritieke configuraties omvat.

Dit artikel heeft niet als oogmerk om de details van de beproefde configuraties, noch de resultaten van de uitgevoerde proeven uit de doeken te doen, maar wil vooral benadrukken dat er tijdens de oriënterende en validerende proeven aan alle criteria uit de norm voldaan werd. Zo kan men dankzij het proefprogramma garanderen dat een houten terras op een plat dak aan de geldende Belgische brandreglementering voor nieuwe gebouwen, met andere woorden aan de klasse Broof(t1), beantwoordt, op voorwaarde dat er aan de volgende voorwaarden voldaan wordt:
  • houten terrasplanken: densiteit van 750 tot 1.050 kg/m³ (robinia, padoek, itauba, ipé, bilinga, jatoba ...), dikte van 21 tot 40 mm, minimale breedte van 120 mm, mechanische bevestiging op een houten draagstructuur, evenwijdig met of loodrecht op de dakhelling
  • breedte van de voegen tussen de planken: 4 tot 6 mm
  • houten draagstructuur: houten onderliggers (minimale densiteit van 750 kg/m³, sectie van 60 x 40), rechtstreeks op het dak geplaatst of met tussenplaatsing van polypropyleen terrasdragers (max. 6 per m²)
  • daken onder het houten terras: alle bitumineuze platte daken (helling van 0 tot 20°) die tot de klasse Broof(t1) behoren.
We willen erop wijzen dat de huidige Europese normen het strikt genomen niet mogelijk maken om de proefresultaten uit te breiden naar andere dan bitumineuze daken (²). Uit de proeven is evenwel gebleken dat de houten terrassen volgens de onderzochte parameters het gedrag bij een externe brand niet verslechterden, maar dat ze veeleer een zekere bescherming boden aan het onder het terras gelegen dak. Hoewel ze niet onder de huidige extrapolatieregels vallen, zou men dus wel kunnen stellen dat de voorgestelde oplossingen ook gelden voor andere daken waarop een houten terras geïnstalleerd is, voor zover deze zelf tot de klasse Broof(t1) behoren.

Y. Martin, ir., afdelingshoofd, afdeling Gebouwschil en schrijnwerk, WTCB
Kurt De Proft, dr. ir., manager Research & Technology, WOOD.BE

Dit artikel werd opgesteld in het kader van de Normen-Antenne Brandpreventie, met de financiële steun van de FOD Economie.

(¹) Volgens de classificatienorm NBN EN 13501-5, de proefnorm NBN CEN/TS 1187 en de norm CEN/TS 16459 voor de uitbreiding van het toepassingsgebied van de proefresultaten.
(²) Het beproefde onder het houten terras gelegen dak was een standaard renovatieopbouw volgens de norm CEN/TS 16459: het bestond uit een dakvloer uit houtspaanderplaten, een isolatie van het type EPS (10 cm, brandreactieklasse E, mechanische bevestiging aan de dakvloer) en een tweelagig afdichtingsmembraan uit geoxideerd bitumen. Ook de combinatie met een PIR-isolatie werd beproefd (10 cm, brandreactieklasse E, mechanische bevestiging aan de dakvloer).