Industrie 4.0: experten aan het woord

Om de bouwsector goed te kunnen bijstaan bij de digitale veranderingen, moet het WTCB luisteren naar de noden en vragen uit de praktijk. Het panelgesprek op het evenement HORIZON 2020 op 23 november 2016 is hiervan een mooi voorbeeld. De interactie tussen een publiek van bouwprofessionelen en enkele experten op het vlak van BIM en ICT bracht interessante inzichten naar voren.
Zoals in deze WTCB-Contact al vermeld werd, ligt de sterkte van BIM en ICT-toepassingen voornamelijk in een efficiënte informatie-uitwisseling. Deze nieuwe digitale hulpmiddelen zullen de bouwsector helpen om nog beter te ontwerpen, bouwen, beheren en renoveren. Vermits de lijst van hulpmiddelen lang is, luidde de eerste vraag aan het panel en het publiek, dat hoofdzakelijk uit aannemers bestond, “Welke nieuwe technologieën zijn voor uw beroepstak interessant?”. De top drie van de aanwezige algemene aannemers bestond uit BIM, informatica-oplossingen voor bedrijfsbeheer en 3D-printing. De antwoorden van de vakmannen waren vrij gelijklopend, al staken de informatica-oplossingen er toch wel bovenuit, op de voet gevolgd door BIM.

Om de discussie nog wat aan te wakkeren, werd aan het publiek ook gevraagd wanneer ze deze technologieën in de praktijk zouden kunnen toepassen. Volgens 67 % van de algemene aannemers en 62,5 % van de vakmannen zou dit al in de komende 12 maanden mogelijk zijn. Hoewel het publiek hier dus positief tegenover stond, was 27 % van de algemene aannemers nog wat terughoudend over het opleiden van personeel en had 31 % van de vakmannen nog twijfels bij de vereiste investeringen. Verder stipten beide groepen ook het tijdsgebrek aan als een beperkende factor. Dit zijn begrijpelijke bedenkingen, maar zijn ze ook onoverkomelijk?

Advies van het panel

Het panel van experten bestond uit Johan Willemen (onderneming Willemen), Colette Golinvaux (onderneming Golinvaux Robert), Thomas Vandenbergh (BIM-manager bij Besix) en Filip Cauwelier (Dakwerken Cauwelier). We vroegen ook de mening van Dirk Peytier (loodgieterij Peytier). In wat volgt delen deze mensen met ervaring uit de praktijk hun kennis over BIM en ICT.

Voor Colette Golinvaux is de digitalisering zowel op administratief, als op technisch vlak al goed doorgedrongen in de bouwsector. Zo zet ze in haar eigen bedrijf, dat onder meer actief is in de renovatie van het patrimonium, bijvoorbeeld drones in om inspecties op hoogte uit te voeren. Ze wil echter wel benadrukken dat deze technologieën de mens op de bouwplaats niet zullen vervangen. Ze ziet het eerder als een samenwerking, waarbij de technologie ten dienste staat van de mens.

Thomas Vandenbergh kiest op zijn beurt resoluut voor BIM omdat goed geproduceerde en beheerde informatie essentieel is om later, samen met andere tools, efficiënt toegepast te kunnen worden. Zo draagt het gebruik van BIM bij tot een betere communicatie tussen de bouwpartners en tot een betere werfvoorbereiding, waardoor de uitvoeringstermijnen verkorten en fouten sneller gedetecteerd en opgelost kunnen worden.

De voorkeur van Johan Willemen gaat dan weer uit naar de intelligente bril. Dit digitale hulpmiddel geeft mensen immers de mogelijkheid om zich naar een andere locatie te verplaatsen zonder fysiek aanwezig te zijn. Verder kan deze bril bovenop de beelden van de werf ook bepaalde informatie of elementen (bv. wanden) tonen die nog niet effectief uitgevoerd zijn.

Filip Cauwelier, die in naam van een onderaannemer sprak, verkiest ook BIM om meetstaten en offertes te berekenen. Hij benadrukt echter ook het nut van meer algemene softwaretools zoals CRM (klantenrelatiebeheer) en ERP (geïntegreerde bedrijfstoepassing) (zie 'Een offerte opmaken met behulp van een webshop'). Met deze tools kan men de informatie en bouwplaatsen efficiënter beheren om zo een betere klantenservice te kunnen bieden.

Dirk Peytier sluit zich aan bij de keuze voor algemene softwaretools, maar vindt ook de track-and-trace-systemen (zie 'Track-and-trace en tijdregistratie') vermeldenswaard. De voordelen van dergelijke systemen zijn niet alleen zichtbaar binnen de onderneming zelf, maar ook in het contact met de klant. Track-and-trace-systemen dragen bij tot een beter beheer van voertuigen, materieel en zelfs personeel. Doordat alle informatie over onder meer de gepresteerde werkuren en de afgelegde kilometers al in het systeem staat, verloopt de administratie achteraf veel vlotter. Bovendien komt het ook de klant ten goede, aangezien er sneller ingespeeld kan worden op dringende situaties en de klant bijvoorbeeld via sms op de hoogte gebracht kan worden van de nakende komst van de technicus.

Overtuigen

Uit de eerste analyses is meteen duidelijk dat het panel uit eigen ervaringen met BIM en ICT kan spreken. Het merendeel van de bouwsector staat echter nog niet zo ver. Er zijn immers tal van belemmeringen die de toepassing van BIM op grote schaal in de weg staan. Onze experten hebben hierover eveneens hun visie gedeeld.

Colette Golinvaux richt zich tot de kleine aannemers. Ze begrijpt de terughoudendheid en beseft dat er opleiding nodig zal zijn, maar ze waarschuwt eveneens dat het voor elke aannemer belangrijk is om mee te zijn. Dit kan ook stapsgewijs gebeuren, bijvoorbeeld door gewoon te kijken naar hoe de jeugd vandaag de dag werkt. Door meer gebruik te maken van smartphones en tablets kan er al veel efficiënter gecommuniceerd worden.

Johan Willemen haalt het belang aan om te blijven innoveren en niet ter plaatse te blijven trappelen. Het positieve effect op de faalkosten verantwoordt de nodige investeringen.

Thomas Vandenbergh sluit zich aan bij Johan Willemen en stelt dat er op het vlak van productiviteit vooruitgang geboekt moet worden in de bouwsector om niet weggeconcurreerd te worden. Hij schetst ook de situatie in enkele andere Europese landen en Indië en China, met een sterk technisch profiel. Verder benadrukt hij dat België hierin niet mag achterblijven.

In heel de discussie over het al dan niet implementeren willen Filip Cauwelier en Dirk Peytier het succes van de toepassingen koppelen aan de motivatie van het personeel. Dergelijke veranderingen kunnen alleen doorgevoerd worden als het personeel doordrongen is van het belang ervan en correct opgeleid wordt.

Evolutie van de sector

Algemeen kan men besluiten dat BIM en ICT, dankzij een betere informatie-uitwisseling, zorgen voor een hogere productiviteit en kwaliteit en een betere dienstverlening voor de klant. De bouwsector mag dus niet achterblijven en zal snel moeten evolueren.