Wacht niet langer met digitaliseren

De laatste jaren werd er vaak een beroep gedaan op de bouwsector om via innovatie antwoorden te vinden op de maatschappelijke en ecologische uitdagingen. Zowel op het vlak van bouwen als renoveren zijn er tegenwoordig heel wat veranderingen en nieuwe verplichtingen. Dankzij BIM en de digitale technologieën liggen de mogelijkheden om te blijven innoveren binnen ieders bereik.
De informatie-uitwisseling en samenwerking tussen de talrijke bouwpartners wordt vaak bemoeilijkt door een uitermate gefragmenteerd proces. Door dit gebrek aan synergie wordt de industrialisering van het bouwproces belemmerd, waardoor de productiviteitsstijging vertraagd wordt. In Frankrijk heeft een studie van het INSEE (het Institut national de la statistique et des études économiques) aangetoond dat de meerwaarde per productief werkuur van arbeiders in de bouwsector sinds 1995 niet even sterk gestegen is als in de verwerkende nijverheid. Deze situatie is deels te wijten aan de beperkte digitale capaciteiten van de bouwondernemingen. Zo heeft het AdN (Agence du numérique), op basis van een capaciteitenindex, de digitale infrastructuur van de Waalse bedrijven op meer dan 40 criteria bestudeerd. Hieruit bleek bijvoorbeeld dat de beroepen die verband houden met zowel ruwbouw als afwerkingen en installaties een structurele achterstand hebben.

"
Er bestaan digitale technologieën die aangepast zijn aan de behoeften van elk bedrijf en elk bouwberoep.
Een aantal andere vaststellingen duiden op bepaalde problemen waarmee we in de bouwsector geconfronteerd worden en onderstrepen het bestaande innovatiepotentieel:

  • de faalkosten worden geschat op 5 à 10 % van de omzet van een bouwbedrijf, terwijl de winstmarge zelf maar enkele procenten bedraagt. Voor België bedragen deze kosten 5 miljard euro per jaar
  • de informatie met betrekking tot een gebouw wordt dikwijls meermaals ingevoerd tijdens het bouwproces. Dit leidt tot incoherentie, vertragingen, vergissingen en dus tot een stijging van de kostprijs van het bouwwerk
  • een deel van de door de werklieden op de werf doorgebrachte tijd kan als niet-productief beschouwd worden (bv. de laattijdige levering van de materialen of een onderbreking van de werken door coördinatiegebreken)
  • ...
Daar waar de focus vele jaren uitsluitend op bouwtechnieken heeft gelegen, zal de toekomstige innovatie in de sector weldra voor een groot deel toegespitst zijn op een beter beheer van de informatiestromen en dit, dankzij de digitale technologieën.

Gemiddelde score met betrekking tot de digitale capaciteiten van enkele activiteitensectoren in 2015 (bron: AdN).

Een ware BIM-dynamiek op Europees niveau

Volgens verschillende bronnen kunnen een digitaal model en het gebruik van BIM de gemiddelde duur van een bouwplaats verminderen en een overschrijding van het budget voorkomen. Om dit te bereiken, hebben een aantal landen ambitieuze plannen opgevat. Zo vindt er in het Verenigd Koninkrijk sinds 2011 een verregaande modernisering van de bouwsector plaats, met name dankzij de digitalisering. Hiermee willen de Britten de bouwkosten met 20 % doen afnemen, de uitvoeringstermijnen met 20 % verminderen en de patrimoniale beheerskosten met 20 % doen dalen. Verder hebben de volgende leden van de Europese Unie het gebruik van BIM opgelegd bij openbare werken in de bouwsector: Finland (sinds 2007), Noorwegen (in 2010), Nederland (in 2011) en recent ook het Verenigd Koninkrijk (in 2016). In een richtlijn uit 2014 met betrekking tot openbare aanbestedingen raadt Europa ten slotte zelf aan om de procedures papierloos te maken en in de plaats daarvan BIM aan te wenden voor de offerteaanvragen voor openbare bouw- en infrastructuurprojecten.

In de geschiedenis van de mensheid hebben bepaalde innovaties een grote impact gehad op de productiviteit van de industrie. Voor de bouwsector zijn dat vandaag de dag BIM en de digitale technologieën.

De digitalisering: een ingrijpende verandering voor iedereen

Om hun concurrentievermogen op peil te houden en te kunnen blijven communiceren met hun sectoriële partners of simpelweg om te kunnen beantwoorden aan de verwachtingen van hun klanten en de eisen van de markt, moeten alle actoren uit de bouwsector investeren in de digitalisering van hun bedrijf.

De 4e industriële revolutie leidt deze digitalisering in goede banen door talrijke technologieën aan te reiken die aangepast zijn aan de noden en de bijzonderheden van de verschillende bouwberoepen. Of het nu gaat om BIM, 3D-printing, virtuele beeldvorming, intelligente brillen, het internet der dingen, geconnecteerde voertuigen op de bouwplaats of de courante toepassingen, al deze hulpmiddelen die met elkaar in verbinding staan, moeten het concurrentievermogen van de gebruikers verhogen. De ondernemingen kunnen ze in ieder geval aanwenden om de efficiëntie van hun bedrijf te verbeteren, maar ook om de kwaliteit van hun contacten en uitwisselingen met hun klanten en/of professionele partners te verhogen. De vereenvoudiging van de informatie-uitwisseling op projectniveau dankzij digitale tools komt de flexibiliteit van het ontwerp en de uitvoering ongetwijfeld ten goede en zorgt ervoor dat de hulpmiddelen efficiënter aangewend kunnen worden. Men zal met andere woorden beter kunnen beantwoorden aan de verwachtingen van de klant, die steeds meer gewonnen is voor smart (d.w.z. ‘intelligente’) infrastructuren en gebouwen die geavanceerde digitale functionaliteiten bieden.

De tijd van vragen stellen is voorbij, nu is het tijd voor actie: samenwerken aan de digitalisering is de boodschap. Andere sectoren hebben zich hier reeds met succes op toegelegd. Maar bedrijven die, net zoals Kodak op het vlak van fotografie, niet mee aan boord gaan, zouden wel eens heel snel een onoverkomelijke achterstand kunnen oplopen en zo definitief uit de boot vallen.