Duurzame ontwikkeling en renovatie 2005/01.10

Graffitage
Dit project beoogt de ontwikkeling van nieuwe types preventieve antigraffitibehandelingen, die eveneens kunnen toegepast worden op de poreuze materialen van historische gebouwen. Hierbij worden de tensioactieve stoffen uit de traditionele behandelingsproducten vervangen door amfifiele verbindingen met een hoog moleculair gewicht.
Duurzame ontwikkeling is een begrip dat niet meer weg te denken is uit onze samenleving. De bouwsector levert hiertoe een actieve bijdrage. Duurzaam bouwen staat niet enkel garant voor een langere levensduur, maar vertaalt een integrale visie, waarbij een kwalitatief hoogstaand bouwwerk gerealiseerd wordt volgens planologische randvoorwaarden met aandacht voor het milieu, de sociale omstandigheden en de economische vooruitgang.
Deze evolutie gaat gepaard met een aantal ontwikkelingen en innovaties die zowel van invloed zijn op de aannemingsactiviteiten, het individuele gebouw als de (stedelijke) omgeving. De aannemer moet er immers niet alleen voor zorgen dat zijn gebouw voldoet aan de wensen van de opdrachtgever, maar ook dat het duurzaam is, zowel tijdens de constructie, het onderhoud en de renovatie als op het einde van de levensduur. Hiertoe is er enerzijds nood aan basisinformatie waarop zowel de bouwheer, de ontwerper als de aannemer een beroep kunnen doen, en anderzijds aan evaluatiemethoden die moeten toelaten beslissingen te nemen op het niveau van het gebouw en de bouwactiviteiten om de duurzaamheid ervan te waarborgen. Dergelijke evaluatiemethoden kunnen de basis vormen voor de invoering van een duurzaamheidslabel voor materialen, gebouwen en bouwactiviteiten, wat een positieve invloed zou kunnen hebben op de ontwikkeling van nieuwe innovatieve technieken en het gedrag van de consument.

Afvalbeheer, recyclage en asbest

Als men het heeft over de milieu-impact van de bouwsector, denkt men in de eerste plaats aan het gegenereerde afval. De Belgische bouwsector investeert echter al enkele jaren in nieuwe ontwikkelingen en technieken, zodat ze op het vlak van afvalbeheer en recyclage tot de koplopers van Europa behoort. De optimalisatie van deze technieken is volop aan de gang. Daarnaast verschuift de belangstelling tegenwoordig naar moeilijker te scheiden en te recycleren fracties, het gebruik van secundaire grondstoffen en de aanwezigheid van al dan niet verborgen of historische verontreinigingen. Tevens worden nieuwe technieken ontwikkeld voor de correcte bepaling in situ van de graad van aantasting door het aanwezige asbest in gebouwen.

Renovatie


Als gevolg van de schaarste van bouwgronden en de groeiende aandacht voor een duurzame woonomgeving, wint de renovatiemarkt onophoudelijk aan belang. Doordat de eisen van de bouwheer (en de overheid) in het kader van comfort, energie, vochthuishouding en duurzaamheid almaar strenger worden, neemt de complexiteit van de renovatiewerkzaamheden toe, wat een grote competentie van de bouwactoren vergt. De continue nood aan nieuwe technieken en materialen voor specifieke renovatieomstandigheden verplicht deze markt ertoe om voortdurend te innoveren. Via de acties van de TAD 'Renovatie van gebouwen' verleent het WTCB zijn medewerking aan individuele bedrijven en de sector bij de invoering van deze nieuwe technieken, systemen en procedures.

Toegankelijkheid

Duurzaam bouwen heeft ook een sociale impact. Aangezien het aantal ouderlingen en personen met beperkingen in onze maatschappij almaar toeneemt, komt het thema 'toegankelijkheid van de omgeving en het gebouw' steeds meer op de voorgrond. De toegang tot dienstverlenende instellingen of handelszaken (overheid, banken, winkels, …) zou immers moeten verzekerd zijn voor alle gebruikers. De individuele woonomgeving dient eveneens aangepast - of aanpasbaar - te zijn aan de behoeften van de huidige of toekomstige bewoners, zodat een duurzame woonkwaliteit kan gewaarborgd worden. Ook op dit vlak streeft het WTCB (via de acties van de TIS 'Toegankelijkheid, aanpasbaarheid en innovatie in de woningbouw') ernaar om innovatieve concepten en denkpatronen te introduceren in de bouwsector.
Nuttige informatie
Technologische Adviseerdienst :
Renovatie van gebouwen.

Thematische Innovatiestimulering :

Toegankelijkheid, aanpasbaarheid en innovatie in de woningbouw.

Onderzoeksproject :
IRMA.

Stadsvernieuwing

Vooral in een stedelijke omgeving is de druk op het leefmilieu groot (geluid, luchtkwaliteit, …). Om er de levenskwaliteit te waarborgen, dient men niet enkel aandacht te besteden aan renovatie en toegankelijkheid, maar ook aan grootschalige stadsvernieuwing. Het WTCB neemt daarom deel aan het Europese IRMA-project. Hierbij worden verschillende analyses, richtlijnen en modellen onderzocht met het oog op de ontwikkeling van een expert- en beslissingsmodel inzake verontreiniging, analyse, renovatie, recyclage, sloop en vernieuwbouw van gebouwen en stadsdelen. Dit moet toelaten om - aan de hand van de kennis van (historische) verontreinigingen - de meest optimale keuze te maken met betrekking tot de opeenvolgende stappen en de verantwoordelijkheden van de planningsautoriteiten, de milieuoverheid, de aannemers sloop en de renovatie- en recyclagebedrijven. Een ander project dat loopt in deze context is het onderzoeksprogramma 'Graffitage' (zie kader).

Fotokatalyse

De incorporatie van anataas in bouwmaterialen zou een betere weerstand kunnen opleveren tegen de verontreiniging van oppervlakken en de oxidatie van het NOx en SO2 uit de atmosfeer ten goede kunnen komen (zie ook artikel "Lichte constructies in hout en hellende daken" ).