Stortklaar en geprefabriceerd beton 2005/01.04

Nuttige informatie
Technologische Adviseerdienste :
Toepassing van speciale betonsoorten, Herstellen van beton, Ontwerp en uitvoering van bedrijfsvloeren.

Thematische Innovatiestimulering : Industrieel, flexibel en demontabel bouwen.

Normen-Antenne :
Mortel-Beton.

WTCB-Dossiers :
Het materiaal beton wordt slechts zelden geassocieerd met innovatie. Voor de meeste buitenstaanders is het niet meer dan een mengsel van cement, water, zand en stenen. Ze vergissen zich echter schromelijk. De betontechnologie wordt immers steeds complexer als gevolg van de toepassing van nieuwe, krachtige hulpstoffen en het gebruik van andere toevoegsels. Ook op het vlak van verwerking en uitvoering zijn er heel wat evoluties.

Zelfverdichtend beton

De innovatieve techniek die momenteel de meeste aandacht krijgt, is zonder twijfel deze van het zelfverdichtende beton. Deze betonsoort is dermate vloeibaar dat ze zonder trillen in de meest complexe vormen kan gegoten worden. Deze technologie is vanuit Japan naar Europa overgewaaid en wordt ook in ons land steeds meer toegepast (zowel bij prefabricage als bij stortklaar beton). Zelfverdichtend beton is erg populair bij ontwerpers omdat het nieuwe perspectieven opent voor de vormgeving en omdat de kwaliteit van het betonoppervlak doorgaans zeer goed is.

In België werd het onderzoek naar deze technologie opgestart door het WTCB dat daarbij snel navolging kreeg van diverse andere onderzoeksteams. Momenteel ligt de nadruk voornamelijk op de ontwikkeling van een aangepast normatief kader. Duidelijke, algemeen geldende richtlijnen inzake productie, verwerking en uitvoering zijn immers een noodzakelijke voorwaarde om te komen tot een groter marktaandeel.

Hulpstoffen

De ontwikkeling van zelfverdichtend beton ging hand in hand met de ontwikkeling van een aantal hulpstoffen. De kwaliteit en de duurzaamheid van beton zijn in grote mate afhankelijk van de water-cementfactor. Indien het beton te veel water bevat, worden de sterkte en de duurzaamheid van het materiaal immers negatief beïnvloed. Het is dan ook niet verwonderlijk dat waterreduceerders of plastificeerders de eerste hulpstoffen waren die in beton verwerkt werden. Intussen kwamen tal van andere producten op de markt waarmee de betontechnologen nog beter kunnen inspelen op de eisen en behoeften van de klant : superplastificeerders, luchtbelvormers, bindingsvertragers, verhardingsversnellers, corrosieremmers, krimpreduceerders, viscositeitshulpstoffen,…

Hogesterktebeton

Door de toepassing van beton met een hoge druksterkte (ook aangeduid met de term hogesterktebeton) is het mogelijk slankere of hogere constructies op te richten. Hoewel dit betontype ook in ons land redelijk vaak gebruikt wordt, vindt men vooral in het buitenland een aantal tot de verbeelding sprekende toepassingen.

Hogesterktebeton is echter een relatief begrip. Tot voor kort kwamen in de norm NBN B 15-001 geen sterkteklassen hoger dan C50/60 aan bod. Eurocode 2 gaat reeds een stap verder en beschouwt voor het berekenen van beton sterkteklassen tot C90/105. De nieuwe norm NBN EN 206-1 heeft het in dit kader over een betonsterkte tot C100/115. Wat licht beton betreft, spreekt laatstgenoemde norm al van sterkteklassen tot LC80/88. De laatste jaren werd de grens nogmaals verlegd met ultrahogesterktebeton met een sterkte gaande van 150 tot 250 N/mm². Dit betontype werd al toegepast in een aantal demonstratieprojecten.

Duurzaamheid

De duurzaamheid van beton (d.w.z. de levensduur of de bestandheid tegen weer en wind) is steeds een grote bekommernis geweest. Belangrijke elementen in dit kader zijn de corrosie van de betonwapening, de alkali-silicareactie en de (autogene) krimp van het (jonge, hoogperformante) beton.

Een goed ontwerp en een geschikte uitvoering kunnen heel wat schade voorkomen. Door de ontwikkeling van innovatieve meettechnieken en herstelmethoden kan de levensduur van de betonconstructie bovendien verlengd worden. Aangetaste constructies hoeven immers niet noodzakelijk meer afgebroken te worden en de nodige herstellingen kunnen gebeuren zonder hamer, beitel, hinderlijke stofvorming,…

Milieu

Duurzaamheid kan eveneens geassocieerd worden met het thema duurzame ontwikkeling. De groeiende aandacht voor de milieuproblematiek heeft immers geleid tot heel wat innovaties in de betonproducerende en -verwerkende sector. Zo hebben nagenoeg alle betoncentrales geïnvesteerd in installaties die het mogelijk maken het spoel- of afvalwater te hergebruiken of het verse afvalbeton te scheiden in zijn verschillende componenten met het oog op recyclage. Ook het hergebruik van verhard beton (of in het algemeen van bouw- en sloopafval) is geen taboe meer. Deze evolutie resulteerde in het ontstaan van een nieuwe industrie met vaste en mobiele brekers en sorteerinstallaties. Het gebruik van gerecycleerd beton (m.a.w. beton op basis van gebroken beton- of mengpuin) is in ons land echter nog niet helemaal ingeburgerd. Gezien de voorlopersrol die het WTCB hierin gespeeld heeft, zal het de bedrijven en opdrachtgevers in deze materie blijven steunen.

De betonmarkt

De betonmarkt zelf heeft ook heel wat veranderingen ondergaan. Zo wordt de laatste jaren almaar meer aandacht besteed aan industrialisatie en/of prefabricage. Dit komt vooral tot uiting door het groeiende gebruik van architectonisch beton, breedplaten en holle vloerelementen. Deze trend vertaalt zich eveneens in het concept industrieel, flexibel en demontabel bouwen (IFD-bouwen) dat uitgebreid ter sprake kwam in de WTCB-Dossiers 2004/4.2.