De innovatie in de bouwsector : volop in beweging ...
De toekomst : overroepen en onderschat
De toekomst wordt vaak overroepen, maar ook altijd onderschat. Bij de opkomst van de kunststoffen stelden de meest enthousiaste voorstanders zich bijvoorbeeld reeds woningen voor die volledig uit kunststof opgebouwd waren, zodat ze zowel vanbinnen als vanbuiten zouden kunnen gereinigd worden met de tuinslang. Vandaag de dag stellen we echter vast dat niet alles uit kunststof bestaat, maar dat wel overal kunststof in zit. Het materiaal is aanwezig, maar niet in de vorm die werd voorspeld.
Zowat elke tien jaar duikt het begrip ‘stad van de toekomst’ op. Dat die toekomst altijd overroepen en onderschat wordt, blijkt duidelijk als we terugkijken naar de plannen van de wetenschappers en stedenbouwkundigen uit het begin van de 20e eeuw en de jaren daarna : hoewel sommige plannen zeer ernstig bedoeld waren, werken ze nu op de lachspieren. Maar zo werkt innovatie, aldus Carlo De Pauw, algemeen directeur : er is geen innovatie mogelijk zonder visionaire durf.
Dit geldt eveneens voor de ‘conceptoplossingen’, een aanpak die stamt uit de automobielindustrie en die ook in de bouw grensverleggend kan zijn. In Europa zijn al 13 landen bezig met de uitwerking van hun visie op de bouw in 2030. Nederland ziet de zeespiegel stijgen en maakt werk van drijvende constructies. Spanje gaat voor de stad onder de stad om het bovengrondse oppervlak terug te geven aan de mens. Wat ons land betreft, heeft het WTCB het initiatief genomen om een ‘Nationaal Platform 2030’ op te richten.
En Carlo De Pauw besloot : “Wij weten vandaag niet hoe onze plannen voor de constructies van de toekomst er over 50 of 100 jaar in werkelijkheid zullen uitzien. Ik twijfel er niet aan dat ze overroepen zullen zijn, maar tegelijk ook onderschat. Van twee zaken ben ik wel zeker : bouwen is het mooiste beroep ter wereld en morgen is de eerste dag van de toekomst.”
Zowat elke tien jaar duikt het begrip ‘stad van de toekomst’ op. Dat die toekomst altijd overroepen en onderschat wordt, blijkt duidelijk als we terugkijken naar de plannen van de wetenschappers en stedenbouwkundigen uit het begin van de 20e eeuw en de jaren daarna : hoewel sommige plannen zeer ernstig bedoeld waren, werken ze nu op de lachspieren. Maar zo werkt innovatie, aldus Carlo De Pauw, algemeen directeur : er is geen innovatie mogelijk zonder visionaire durf.
Dit geldt eveneens voor de ‘conceptoplossingen’, een aanpak die stamt uit de automobielindustrie en die ook in de bouw grensverleggend kan zijn. In Europa zijn al 13 landen bezig met de uitwerking van hun visie op de bouw in 2030. Nederland ziet de zeespiegel stijgen en maakt werk van drijvende constructies. Spanje gaat voor de stad onder de stad om het bovengrondse oppervlak terug te geven aan de mens. Wat ons land betreft, heeft het WTCB het initiatief genomen om een ‘Nationaal Platform 2030’ op te richten.
En Carlo De Pauw besloot : “Wij weten vandaag niet hoe onze plannen voor de constructies van de toekomst er over 50 of 100 jaar in werkelijkheid zullen uitzien. Ik twijfel er niet aan dat ze overroepen zullen zijn, maar tegelijk ook onderschat. Van twee zaken ben ik wel zeker : bouwen is het mooiste beroep ter wereld en morgen is de eerste dag van de toekomst.”
Op het Bouwforum dat eind vorig jaar door de Confederatie Bouw georganiseerd werd in de Heizel, heeft het WTCB andermaal aangetoond dat de bouw weldegelijk een innoverende sector is. Dit gebeurde aan de hand van een spectaculaire virtuele presentatie met indrukwekkende foto’s en filmbeelden.
Alvorens per bouwbranche de vooruitgang te overlopen die de jongste decennia in de bouwwereld kon worden opgetekend, wees Michel Wagneur, directeur Informatie, op vier kenmerken die van toepassing zijn op alle takken van de sector. In het algemeen heeft men immers vastgesteld dat :
- bepaalde bouwactiviteiten minder moeizaam verlopen
- de aandacht voor het milieu almaar toeneemt
- de prestaties van de materialen en hun uitvoering verbeterd zijn
- het comfort van de gebruikers gestegen is.
Funderingen
De lawaaihinder die aanvankelijk gepaard ging met het heien van funderingspalen werd drastisch beperkt door het gebruik van schroefpalen. Diepwanden maken het op hun beurt mogelijk gelijktijdig naar onder en naar boven te bouwen.Beton
Het gebruik van in de centrale geprefabriceerd beton dat over grote afstanden kan worden verpompt, levert een aanzienlijke tijdwinst op en vereist minder mankracht. De toepassing van vezels in beton vormt een alternatief voor de soms omslachtige wapening. Tegenwoordig kan men eveneens beton aanmaken dat zo vloeibaar is dat het zonder hulp en zonder trillen verdicht. De prefabricage van betonelementen kan op zijn beurt de uitvoering versnellen en de kwaliteit verhogen. Bouwen met panelen biedt dan weer een grotere flexibiliteit en verbetert de stabiliteit, het uitzicht van de zichtvlakken, de thermische isolatie,…Metselwerk
Een gereedschap waarop elke banketbakker jaloers zal zijn.
Daken
De daken steken zich in het groen ...
De nieuwe dichtingsmembranen en isolatiematerialen hebben de prestaties van platte daken sterk verbeterd. Dakbedekkingen op maat, net zoals bij een kostuum, kunnen de uitvoeringssnelheid nog verhogen. Groendaken zorgen ervoor dat onze steden – althans vanuit de lucht – het uitzicht hebben van een heus wandelpark.
Op weg naar het Nationale Platform 2030
“Om te innoveren moeten vaak mensen overtuigd worden, zeker in de bouw. Dat vraagt tijd, soms veel tijd”, merkte Carlo De Pauw op.
Innovatie verloopt in golven die elkaar in een steeds sneller tempo lijken op te volgen :
Carlo De Pauw : “Wist u dat de bouwsector een van de grootste gebruikers van de GSM-technologie is ? Virtuele realiteit vindt meer en meer ingang en laat ons de gebouwen bezoeken nog voor ze opgericht zijn. Van de mogelijkheden die daar liggen te wachten, zien we nog maar het begin.”
Innovatie verloopt in golven die elkaar in een steeds sneller tempo lijken op te volgen :
- 55 jaar voor de stoommachine en voor staal
- 50 jaar voor de verbrandingsmotor en voor elektriciteit
- 40 jaar voor de elektronica en voor de luchtvaart
- 30 jaar voor het digitale
- nu zijn we op weg naar de nanotechnologie, de ruimte en de ontmoeting tussen bit en atoom.
Carlo De Pauw : “Wist u dat de bouwsector een van de grootste gebruikers van de GSM-technologie is ? Virtuele realiteit vindt meer en meer ingang en laat ons de gebouwen bezoeken nog voor ze opgericht zijn. Van de mogelijkheden die daar liggen te wachten, zien we nog maar het begin.”
Schrijnwerk en glaswerk
Het huidige schrijnwerk – of het nu bestaat uit hout, metaal of kunststof – is opgebouwd uit uitgekiende profielen die met zulke precisie samengesteld zijn, dat hun dichtheid zelfs bij stormweer gewaarborgd blijft. Uitgerust met geschikte beglazingen vormen ze niet enkel een scherm tegen lawaai, maar verliezen ze ook tot zes keer minder warmte. Het voorzien van inbraakwerend glas en hang- en sluitwerk bemoeilijkt dan weer het werk van dieven. Tegenwoordig worden steeds meer gebouwen uitgerust met een dubbele gevel, wat tal van comfortproblemen oplost en mede het werkrendement verhoogt.Wand- en plafondbekledingen
Hoewel de meeste bepleisteringen nu gespoten worden zoals slagroom, blijft voor het uitstrijken en gladstrijken ervan vakmanschap nodig. Om de uitvoerings- en droogtijden verder te beperken, worden steeds vaker platen en panelen gebruikt, die men alle mogelijke vormen en reliëfs kan geven.Vloerbedekkingen
De slangenbuizen zitten verstopt in onze vloeren …
Elektrische installaties
De elektrische installaties zijn veel veiliger geworden en hebben geleid tot de ontwikkeling van performante en rationele verlichtingssystemen. De gebouwen worden bovendien uitgerust met uiterst verfijnde regelsystemen, afstandsbedieningen, beveiligings- en bewakingsvoorzieningen, … In combinatie met een warmtepomp kan elektriciteit rendabel worden voor woningverwarming.Verwarmingsinstallaties
… maar kruipen ook onze muren op.
Sanitaire installaties
De moderne badkamers zijn uitgegroeid tot echte fitnesszalen. Het toilet is bijna vergelijkbaar met een ontspanningsruimte en is ook door mindervaliden gemakkelijk te gebruiken. Men vindt deze toiletten zelfs op straat, ter bevordering van het comfort van de bouwvakkers. De sanitaire installaties zijn ook milieuvriendelijker geworden. Ze beperken namelijk de waterverspilling, gebruiken zonne-energie, zuiveren het afvalwater,…Schilderwerk en renovatie
Verven worden nog altijd aangebracht met de kwast, de rol of het pistool, maar leveren tegenwoordig betere prestaties en zijn minder schadelijk voor de schilder (en bijgevolg ook voor het milieu). Voor het opfrissen van gevels werden zeer verfijnde technieken ontwikkeld. Het weinig milieuvriendelijke zandstralen heeft plaatsgemaakt voor het delicatere gommen, het gebruik van water onder druk, stoom of zelfs shampoo. De technieken die voor beeldhouwwerk worden gebruikt, zijn nog gesofistikeerder en doen denken aan de werkmethoden van een tandarts …De vooruitgang in de bouwsector staat niet stil. Sneller, gemakkelijker, comfortabeler, lichter, veiliger, sterker, goedkoper, mooier, praktischer, milieuvriendelijker, beter isolerend : het is slechts een greep uit de trefwoorden die van toepassing zijn op de voornoemde innovaties en verbeteringen. Hoewel de afzonderlijke innovaties niet altijd spectaculair zijn, mag de gezamenlijke impact ervan geenszins onderschat worden.