Passief en duurzaam bouwen: het model-project Ecoffice 2013/04.13

In het kader van het onderzoeksproject BTP1000 (2010-2013), dat gefinancierd werd door het Waals Gewest, werd een tertiair modelgebouw ontworpen en opgericht volgens de passiefstandaard en dit alles voor een prijs die vergelijkbaar is met deze van een klassiek kantoorgebouw.
Dit project had tot doel om een reproduceerbare en flexibele bouwwijze te ontwikkelen en te testen waarmee de milieu-impact van het gebouw verlaagd kan worden terwijl het comfortniveau hoog gehouden wordt en de prijs betaalbaar. Het project slaagde in deze opzet dankzij de hechte samenwerking tussen de diverse onderzoeksteams en de betrokken actoren van bij de ontwerpfase (*).

Het nieuwe kantoorgebouw te Nijvel werd opgericht van oktober 2011 tot begin 2013 en werd Ecoffice gedoopt. Het heeft een totale oppervlakte van 4.000 m² en wordt momenteel grotendeels bezet door het bedrijf Holcim.

Interessant aan dit project is dat de energieprestatie- en daglichtstudies vanaf het begin aan elkaar gekoppeld werden (in een aantal iteraties) om tot een optimaal ontwerp te komen. Er werd voor de luchtdichtheid en thermische isolatie ook bijzondere aandacht besteed aan de technische details en aan de bouwknopen.

Dakopstand zoals hij ontworpen werd voor het Ecoffice-gebouw

Er werden numerieke berekeningen uitgevoerd voor verschillende varianten van de belangrijkste bouwknopen: de muurvoet, de dakopstand, de lateibalk en de aansluiting van het raam op de ruwbouw. De afbeelding hierboven toont de in de praktijk uitgevoerde dakopstand. Volgens deze berekeningen bleek de plaatsing van een isolerend bouwblok (bv. uit cellenglas) aan de voet van de dakopstand de beste oplossing: de lineaire warmteverliezen zijn zwakker en de temperatuurfactor hoger dan wanneer de opstand volledig bedekt zou worden met isolatiemateriaal.

In de laatste fase van het project werden ten slotte een gedetailleerde levenscyclusanalyse (LCA of Life Cycle Analysis) en levenscycluskostenanalyse (LCC of Life Cycle Costing) uitgevoerd van het afgewerkte gebouw. Uit deze analyses blijkt dat het energieverbruik tijdens de gebruiksfase slechts een kwart uitmaakt van de globale milieu-impact van dit energiebesparende gebouw en slechts verantwoordelijk is voor 5 % van de totale kosten over de volledige levensduur.

Het Ecoffice-gebouw in het kort 2013/04.13

  • U-waarde [W/m².K] :
    • Uvenster = 0,79
    • Udak = 0,17
    • Umuur = 0,17
    • Uvloer sol = 0,15
  • K-peil : 17
  • Luchtdichtheid: n50 = 0,3 h-1
  • Ew-peil: 38
  • Ventilatiesysteem: mechanisch balansventilatiesysteem met warmte-terugwinning
  • Verwarmingssyteem: gascondensatieketel op lage temperatuur



Volledig artikel


G. Flamant, ir., adjunct-afdelingshoofd, afdeling Energie en gebouw, WTCB
B. Deroisy, ir., projectleider, laboratorium Licht en gebouw, WTCB
L. Delem, ir., projectleider, laboratorium Duurzame ontwikkeling, WTCB
R. Decuypere, ir., onderzoeker, laboratorium Duurzame ontwikkeling, WTCB
(*) Namen deel aan dit onderzoeksproject: aannemer Thomas & Piron, architectenbureau A2M, de cel 'Architecture et climat' van de UCL, Cofely Services en het WTCB.