Collectieve rookgasafvoerkanalen met natuurlijke trek 2013/04.12

Om plaats te besparen, worden de warmtegeneratoren in appartementsgebouwen vaak aangesloten op een collectief rookgasafvoerkanaal. Geïntegreerde systemen (bv. CLV-systemen (*)) vormen momenteel de referentiestandaard. Deze zijn opgebouwd uit condensatiedichte apparaten die aangesloten zijn op een kanaal waarvan het ontwerp en de dimensionering specifiek afgestemd werden op het aantal en het type toestellen. Vroeger gebruikte men kanalen met natuurlijke trek die minder betrouwbaar waren en waarop geen moderne apparaten mogen aangesloten worden. Deze kunnen echter een probleem vormen bij de vervanging van de warmtegeneratoren.
Vroeger waren de warmtegeneratoren die aangesloten werden op collectieve kanalen met natuurlijke trek van het atmosferische type. De aansluiting werd uitgevoerd met behulp van een individueel verdiepingshoog kanaal dat uitmondde in het hoofdkanaal. In de jaren 50 stond er geen limiet op het aantal toestellen dat op deze kanalen mocht aangesloten worden. Om het risico op terugstroming en CO-vergiftiging te vermijden, werden de eisen echter progressief verstrengd en werd het aantal aan te sluiten toestellen voor bestaande kanalen intussen beperkt tot vijf. Deze kanalen voldoen bovendien niet langer aan de huidige eisen op het vlak van comfort (afkoeling van het gebouw door de voortdurende trek) en energie-efficiëntie (moderne condensatietoestellen zijn verboden). Ze worden dan ook niet meer gebruikt in nieuwe gebouwen en worden geleidelijk aan vervangen of vernieuwd in bestaande gebouwen. In grote appartementsgebouwen treft men vandaag de dag echter nog vaak oude rookgasafvoerkanalen aan die meer dan tien warmtegeneratoren bedienen.

De eenvoudigste oplossing bestaat erin om een toestel dat aangesloten is op een collectief kanaal te vervangen door een toestel van het gesloten type met een ontluchtingsklep die uitmondt in de gevel (zie WTCB-Dossiers 2012/4.15). De configuratie van het gebouw (aanwezigheid van vensters en ventilatieopeningen in de nabijheid van de klep), het aantal te vervangen toestellen en bepaalde stedenbouwkundige voorschriften kunnen deze oplossing echter onuitvoerbaar maken. Men kan er ook voor kiezen om het collectieve kanaal te vernieuwen (vervanging door een collectief CLV-kanaal, individuele buizen, ...), maar dit vergt doorgaans ingrijpende werkzaamheden, de gelijktijdige vervanging van alle toestellen en het akkoord van alle eigenaars. Indien een dergelijk akkoord niet bereikt kan worden, zal men een andere oplossing moeten voorstellen.

In voorkomend geval zal de plaatsing van een mechanische afzuiggroep aan de top van het collectieve kanaal toelaten om de rookgasafvoer te waarborgen en de werking van de warmtegeneratoren binnen een redelijke termijn veilig te stellen. Zodoende zal het mogelijk worden om hoogrendementsketels aan te sluiten zonder de trek te verstoren. De aansluiting van condensatieketels blijft daarentegen afgeraden aangezien het gemetselde collectieve kanaal beschadigd zou kunnen raken, gelet op het grote risico op inwendige condensatie. Deze oplossing brengt dus slechts een geringe verbetering van de toestelprestaties met zich mee en vertoont talloze nadelen. Ze zou dus enkel toegepast mogen worden na een grondig vooronderzoek en indien geen enkele andere oplossing voldoening biedt.

Mechanische afzuiging: werkingsprincipe

In dit geval wordt er een ventilator aangebracht aan de top van het collectieve kanaal die de rookgasafvoer van alle warmtegeneratoren waarborgt doordat het collectieve kanaal over zijn volledige hoogte in onderdruk gezet wordt. De afzuigdebieten naar elk appartement moeten uitgebalanceerd worden met behulp van diafragma's en een veiligheidsvoorziening moet ervoor zorgen dat de inwerkingtreding van de warmtegeneratoren aangestuurd wordt door de afzuigventilator. De verbrandingsluchttoevoeropeningen, die onmisbaar zijn voor de werking van de toestellen, dragen eveneens bij tot de kwaliteit van de trek. De dimensionering en de installatie van een dergelijk systeem vereisen de nodige vakbekwaamheid. In de volledige versie van dit artikel wordt hiervan een voorbeeld gegeven. Een slechte dimensionering kan leiden tot te hoge afzuigdebieten en dus tot een overmatige afkoeling van het gebouw, een slechte verdeling van de debieten over de appartementen en de onnodige inwerkingtreding van de veiligheidsvoorziening (uitschakeling van de generatoren). Dit kan bijgevolg een belangrijke weerslag hebben op het comfort en de veiligheid van de gebruikers.

Een voorafgaande inspectie van het collectieve kanaal en een onderdrukproef zijn ten stelligste aanbevolen om de uitvoerbaarheid van deze oplossing na te gaan.

  1. Collectief rookgasafvoerkanaal
  2. Individueel kanaal
  3. Atmosferisch toestel van het open type
  4. Aansluitkanaal
  5. Geïntegreerd lucht-toevoer-verbrandings-gas-afvoerkanaal
  6. Toestel van het gesloten type
Collectief kanaal met natuurlijke trek (links) en collectief CLV-kanaal (rechts).



Volledig artikel


X. Kuborn, ir., laboratorium Verwarming, WTCB

Artikel opgesteld in het kader van de Technologische dienstverlening Duurzaam bouwen en duurzame ontwikkeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, gesubsidieerd door InnovIRIS.
(*) CLV staat voor 'combinatie luchttoevoer-verbrandingsproductenafvoer'.