Doeltreffendheid van antilegionellabehandelingen 2004/04.10

De legionellabacterie, die doorgaans zeer goed gedijt in onze sanitaire-warmwaterinstallaties, komt regelmatig in de aandacht. Zo vielen er in het begin van 2004 in Frankrijk verschillende doden tengevolge van de veteranenziekte. Om dit risico te beperken, werd op 7 september 2004 in het Belgisch Staatsblad een Besluit van de Vlaamse Regering gepubliceerd betreffende het voorkomen van de veteranenziekte of legionellose op voor het publiek toegankelijke plaatsen, dat in een aantal belangrijke opzichten verschilt van het vorige Besluit, gepubliceerd in januari 2003.

1. Algemene bepalingen

In het nieuwe Besluit wordt een onderscheid gemaakt tussen :
  • inrichtingen met een hoog risico op besmetting (homes, ziekenhuizen, hotels, luchtbevochtigingsinstallaties, koeltorens, whirlpools, expositieruimten, …)
  • inrichtingen met een matig risico op besmetting (alle andere publiek toegankelijke plaatsen : bv. sportcomplexen, kappers, …).
Voor beide risicoklassen moet, zoals reeds vermeld werd in het vorige Besluit, een beheersplan opgesteld worden en dient men bepaalde eisen te respecteren met betrekking tot de installaties voor de verdeling van koud en warm sanitair water. Daarnaast moeten de installaties in beide risicoklassen voorzien worden van een conformiteitsattest, afgeleverd door alle bij de werken betrokken partijen, d.w.z. zowel de ontwerpers als de uitvoerders.
Elektrolysetoestel

2. Alternatieve antilegionellabehandelingen

Het nieuwe Besluit voorziet tevens de mogelijkheid om een aantal alternatieve antilegionellabehandelingen toe te passen, die echter steeds vooraf geëvalueerd moeten worden. Het gaat hier bijvoorbeeld om de volgende technieken :
  • de continue bestraling van het water met ultraviolet licht
  • de continue injectie van desinfecterende stoffen (bv. chloordioxide, …) in het water
  • de continue elektrolyse van het water, waardoor bepaalde in het water aanwezige bestanddelen kunnen omgezet worden in desinfecterende stoffen.

3. Het WTCB-onderzoek

Het WTCB voerde onlangs een legionellaonderzoek uit in opdracht van de Technische Comités 'Sanitaire en industriële loodgieterij, gasinstallaties, metalen dakbedekkingen' en 'Verwarming en klimaatregeling'. Dit was toegespitst op de volgende alternatieve antilegionellabehandelingen :
  • de uitvoering van een continue elektrolysebehandeling in de sanitaire-warmwaterinstallatie van een hotel : deze behandeling bestond erin een gedeelte van het water te onderwerpen aan de doorgang van een elektrische gelijkstroom, waardoor de vloeistof ontbonden wordt in een aantal componenten met desinfecterende eigenschappen (bv. chloor, hypochloriet, …). Vervolgens werden op regelmatige tijdstippen en op verschillende plaatsen in het hotel waterstalen gecontroleerd op de aanwezigheid van legionellakiemen. Uit de proefresultaten kon men afleiden dat de elektrolysebehandeling de contaminatie beheerst, maar dat deze geen remanent karakter heeft. Daarom moet er bij een defect aan de installatie rekening gehouden worden met een herverspreiding van de besmetting
  • de continue injectie van een desinfecterend middel in de waterleiding van een ziekenhuis : hierbij werd een bepaalde hoeveelheid chloordioxide toegevoegd aan het koude water (vlak voor de opwarming ervan) en ging men na in hoeverre de legionellaconcentratie hierdoor beïnvloed werd. In dit geval stelde men vast dat de uitgevoerde behandeling, indien toegepast zonder voorafgaande schokdesinfectie, veel minder garanties biedt met betrekking tot de beheersing van de besmetting.

4. Conclusies

Nuttige informatie
Contact
K. Dinne
(info@bbri.be)

Nuttige documenten

Besluit van de Vlaamse Regering betreffende het voorkomen van de veteranenziekte of legionellose op voor het publiek toegankelijke plaatsen. Brussel, Belgisch Staatsblad, 7 september 2004

Uit beide experimenten konden de volgende besluiten getrokken worden :
  • bepaalde alternatieve antilegionellabehandelingen bieden de mogelijkheid om de legionellaproblematiek te beheersen
  • dergelijke alternatieve behandelingen kunnen enkel in welomschreven omstandigheden toegepast worden, waarbij men zowel vóór als na de behandeling bepaalde voorzorgsmaatregelen dient te treffen (bv. voorafgaande eliminatie van de contaminatiehaarden, geautomatiseerde bewaking van het systeem, …)
  • de doeltreffendheid, de toepasbaarheid in het gebouw en de betrouwbaarheid van deze behandelingen moeten regelmatig gecontroleerd en geëvalueerd worden.




K. De Cuyper, ir., afdelingshoofd, afdeling Technische Uitrustingen en Automatisatie, WTCB