Het WTCB heeft een nieuw laboratorium akoestiek 2012/04.17

Bouwakoestiek kende de laatste jaren een opmerkelijke groei dankzij de opmars van duurzaam bouwen. Doordat zowel de normen inzake akoestisch comfort als de gebruikerseisen een pak strenger geworden zijn, groeide ook de vraag naar proeven op akoestische materialen of concepten waarmee men aan deze eisen kan voldoen. Om te kunnen beantwoorden aan deze recente evolutie in de sector, richtte het WTCB een gloednieuw laboratorium op.

Stijgende vraag

Afb. 1 Overzichtsbeeld van de nieuwe proefhal
Om de akoestische isolatie (i.e. het reële akoestische comfort) van het afgewerkte gebouw te kunnen voorspellen, moet men de akoestische prestaties van elk samenstellend element kennen. Deze prestaties kunnen enkel opgemeten worden in genormaliseerde proefcellen in het laboratorium die onafhankelijk van elkaar opgesteld zijn. Op deze manier wordt elke geluidsoverdracht via flankerende wegen vermeden en kan men enkel het geluid opmeten dat overgedragen wordt door het beproefde element.

Tijdens de jaren 70 werden de allereerste proefcellen voor akoestiek gebouwd op het WTCB-proefterrein te Limelette. In deze cellen konden de geluidsisolerende en geluidsabsorberende prestaties van bouwelementen gekarakteriseerd worden. Het WTCB-laboratorium beschikte in die tijd over een nagalmkamer en zes proefopeningen waarin de te beproeven constructies gemonteerd werden (in de openingen tussen de zend- en ontvangstruimten). Deze proefopeningen voldeden aan de Europese normen, werden stuk voor stuk BELAC-geaccrediteerd en als dusdanig 40 jaar lang gebruikt.

De laatste jaren merkten we een grote stijging op van het aantal aanvragen voor de akoestische karakterisering van materialen. Deze vraag steeg zelfs zo snel dat de planning voor proeven in de verschillende proefopeningen voor zeer lange termijn volzet was. Het laboratorium was bovendien slechts moeilijk toegankelijk voor vorkheftrucks, waardoor er geen proeven konden uitgevoerd worden op bepaalde zware elementen (geluidsschermen, gevels, vloeren, ...). Naast deze logistieke problemen was het echter vooral de aankondiging van nieuwe Europese meetnormen waarbij gebruik gemaakt moet worden van grotere proefcellen, die de doorslag gaf voor de bouw van een nieuwe proefpost akoestiek.

Groter, veelzijdiger en efficiënter

Afb. 2 Schematische voorstelling van de zes aangrenzende meetcellen, de nagalmkamer en de mobiele cel
De weinig praktische bestaande proefcellen die niet meer aan de nieuwe normen zouden voldoen, werden afgebroken. De proefpost waarin de oude cellen zich bevonden, werd opgenomen in het ontwerp van het nieuwe laboratorium als opslagplaats en voorbereidingsruimte voor de proefstukken.

Doordat de nieuwe proefpost in het verlengde van de bestaande proefpost gebouwd werd en er bovendien een rolbrug voorzien werd tussen beide, kunnen zware elementen nu eenvoudig getransporteerd worden van de voorbereidings- naar de proefpost.

Het volledige laboratorium werd ontworpen rond een reeks aangrenzende, maar structureel ontkoppelde, cellen die speciaal ontworpen werden om te voldoen aan de criteria uit de normen ISO 10140.


Afb. 3 Nieuw meerkanaalsmeetsysteem en beeld van een proefwand
Het nieuwe laboratorium behelst zes vaste cellen, een mobiele cel en een nagalmkamer. Er zijn in het totaal met andere woorden dertien meetopeningen beschikbaar: drie verticale meetopeningen voor grote elementen (muren, wanden, gevels), een meetopening voor geprefabriceerde elementen die aangebracht kunnen worden via de bovenzijde van de cellen, drie vaste meetopeningen voor kleine elementen (vensters, beglazingen, deuren) en zes horizontale meetopeningen (vloerplaten, dekvloeren, vloerbekledingen). Dankzij dit systeem kunnen er verschillende proefstukken gelijktijdig gemonteerd worden in de proefopeningen waardoor de wachttijd voor de proeven aanzienlijk verkort wordt.

Daarnaast werd er speciaal voor dit laboratorium een volledig digitaal meetsysteem op punt gezet (met luidsprekers, microfoons, analysers).

Dankzij zijn opbouw (een structuur uit balken en kolommen met daartussen zware betonnen metselwerkwanden, de systematische toepassing van voorzetwanden langs de binnenzijde, de funderingsbalken die losgekoppeld werden van de gebouwstructuur, ...) laat het nieuwe gebouw ook precieze metingen toe van extreem hoge isolatiewaarden (bv. voor bioscoopwanden).

Het laboratorium werd uitgerust met een nieuwe nagalmkamer voor het meten van de geluidsabsorptiecoëfficiënt van materialen. Deze kamer werd, net zoals de andere laboratoriumcellen, voorzien van grote toegangspoorten waardoor de proefstukken zelfs binnenin de cellen verplaatst kunnen worden met vorkheftrucks.

Het nieuwe laboratorium werd onderworpen aan uitgebreide validatieproeven en een audit door het certificatieorganisme BELAC en is operationeel sinds februari 2012.


M. Van Damme, ing., labohoofd, D. Wuyts, ir., adjunct-labohoofd en B. Ingelaere, ir.-arch., adjunct-departementshoofd, departement Energie, Akoestiek en klimaat, WTCB