Renovatie van bestaande vensters: vervanging of andere oplossingen? 2012/03.08

Men kan ervan uitgaan dat zo'n 80 % van de Belgische woningen al dan niet volledig voorzien is van isolerende beglazingen. Naargelang van het beschouwde Gewest, zou de verhouding aan enkele beglazingen echter toch nog kunnen oplopen tot 30 %. Gelet op het feit dat de vermindering van het energieverbruik alsmaar belangrijker aan het worden is, is de isolatie van vensters met een enkele of dubbele beglazing van de eerste generatie dus aan het uitgroeien tot een noodzaak.
Door de vervanging van bestaande vensters door nieuwe vensters met performante of hoogrendementsbeglazingen kan men duurzame prestaties bereiken die aangepast zijn aan de specifieke noden van de bouwheer. Er bestaan echter ook oplossingen waarbij het niet nodig is om het bestaande venster volledig te vervangen. Dit is immers niet altijd mogelijk of wenselijk.

Andere oplossingen

Een courante oplossing die toelaat om de volledige vervanging van het venster achterwege te laten, bestaat erin de luchtdichtheid van het bestaande venster te verbeteren door:

  • de vervanging van de voegen tussen het metselwerk en het raamkader en tussen het kader en de beglazing door soepele kitvoegen
  • het aanbrengen van dichtingsrubbers tussen de vleugel en het raamkader
  • een goede afstelling van het hang- en sluitwerk …
Deze maatregelen laten tevens toe om de akoestische isolatie te verbeteren. Ze hebben daarentegen slechts een beperkte invloed op de graad van thermische isolatie van het venster.

A. Voorzetraam
B. Dubbele beglazing in een aanpassingsprofiel
C. Dubbel venster
Oplossingen die geen vervanging van het bestaande venster vereisen (de ontwaterings- en ventilatieopeningen zijn niet voorgesteld)

Een tweede oplossing bestaat in het gebruik van voorzetramen. Hierbij bevestigt men een tweede glasblad op het raamkader (doorgaans in een profiel) (zie afbeelding A), zodanig dat men twee naast elkaar geplaatste beglazingen bekomt die van elkaar gescheiden zijn door een luchtlaag. Aangezien het risico op condensatie tussen de glasbladen quasi onvermijdelijk is, wordt het gebruik van verlijmde voorzetramen afgeraden. Beweegbare voorzetramen genieten de voorkeur omdat ze gemakkelijker te onderhouden zijn. Deze oplossing is evenwel niet zo doeltreffend (zie tabel) en wordt in de praktijk dan ook weinig aangewend.

Prestaties van het bestaande venster en het gerenoveerde venster
Prestaties Bestaand houten venster Voorzetraam (1) Dubbele beglazing
(Ug = 1,1 W/m²K)
Nieuw houten venster (2) Dubbel venster (3)
Float Gecoat glas (ε = 0,15)
Uw-waarde van het venster [W/m²K] 4,7 2,9 2,1 1,7 1,6 1,2
Luchtdichtheid - - (4) - - (4) - - (4) - - (4) + + + +
Waterdichtheid - - (5) - - (5) - - (5) - - (5) + + + +
Duurzaamheid -/+ - - -/+ + + -/+ (6)
(1) 4 mm dik, op een afstand van 15 mm van de bestaande beglazing.
(2) Hout met hoge dichtheid, sectie van 58 mm, dubbele beglazing (Ug = 1,1 W/m²K).
(3) Het tweede venster, dat identiek is aan het nieuwe houten venster (2), wordt op een afstand van 50 mm van het bestaande venster geplaatst.
(4) Mogelijke verbetering tot + door toevoeging van voegen en door toe te zien op de duurzaamheid ervan.
(5) Mogelijke evolutie tot - indien de luchtdichtheid verbetert, of tot + indien het bestaande kader voorzien wordt van een decompressiekamer.
(6) Score die voortvloeit uit het behoud van het bestaande venster.

Een derde oplossing bestaat erin de bestaande beglazing te vervangen door een performante dubbele beglazing, maar met behoud van het raamkader (voor zover de sterkte van het profiel en het hang- en sluitwerk dit toelaten). De dubbele beglazing wordt gewoonlijk voorgemonteerd in een aanpassingsprofiel, waarna het geheel geïntegreerd wordt in het bestaande kader (zie afbeelding B). Naargelang van het gehanteerde beglazingstype is het met deze oplossing mogelijk om een thermisch en akoestisch prestatieniveau te bereiken dat vergelijkbaar is met dat van een nieuw venster. In de praktijk is het echter vaak moeilijk om te voldoen aan alle aanbevelingen met betrekking tot de ontwatering van de sponning. Bij metalen raamkaders is het risico op condensatie bovendien reëel.

Het principe van het dubbele venster, dat erin bestaat om een tweede venster - gewoonlijk langs de binnenzijde - in de dikte van de gevelmuur aan te brengen (zie afbeelding C), heeft ten slotte zowel vanuit een thermisch als een akoestisch oogpunt tal van voordelen te bieden. Om het risico op condensatie te beperken, dient men te zorgen voor een correcte luchtdichtheid langs de binnenzijde en dient men erop toe te zien dat de tussenliggende spouw lichtjes geventileerd wordt met buitenlucht.

Theoretische vergelijking

In onderstaande tabel werden de prestaties van enkele mogelijke renovatiescenario's voor een bestaand venster, opgebouwd uit een eiken kader met een sectie van 45 mm en een enkele beglazing van 4 mm, onderling vergeleken.


V. Detremmerie, ir., laboratoriumhoofd, laboratorium Dak- en gevelelementen, WTCB
G. Flamant, ir., adjunct-afdelingshoofd, afdeling Energie en gebouw, WTCB
B. Michaux, ir., adjunct-afdelingshoofd, afdeling Gebouwschil en schrijnwerk, WTCB

Artikel, opgesteld met de steun van de Technologische Dienstverlening Ecobouwen en duurzame ontwikkeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, gesubsidieerd door InnovIRIS