De juiste verlijming voor elk type soepele muurbekleding 2011/04.14

Vandaag de dag heeft men de keuze uit een uitgebreid gamma van soepele muurbekledingen die op verschillende manieren aangebracht en verlijmd kunnen worden naargelang van hun aard en de karakteristieken van de ondergrond.
De grote comeback van behangpapier in ons huidige interieur is hoofdzakelijk te danken aan de recente ontwikkeling van een aantal nieuwe soorten soepele muurbekledingen met fraaie textuureffecten. De opkomst van deze nieuwe generatie van producten ging echter eveneens gepaard met de noodzaak om nieuwe behanglijmen te ontwikkelen die beter verenigbaar zijn met het te verlijmen materiaal. Daarnaast is ook de groeiende renovatiemarkt niet vreemd aan het feit dat soepele muurbekledingen alsmaar populairder worden als binnenafwerking.

Het belang van de rugzijde

Naast het traditionele behangpapier treft men tegenwoordig diverse andere soorten behang aan die nog maar weinig met papier te maken hebben. Deze soorten behang of soepele muurbekledingen onderscheiden zich door de aard van hun zichtvlak en de aard van hun rugzijde (papier, textiel, vliesbehang, glasvezel, kurk, ...). Voor de behanger is vooral de rugzijde van belang, aangezien deze de stevigheid van het zichtvlak en de maatvastheid van de bekleding waarborgt. De rugzijde vormt bovendien het raakvlak tussen de ondergrond en het zichtvlak van de bekleding en verzekert in die hoedanigheid de hechting van de bekleding aan de ondergrond. Het is dan ook hoofdzakelijk de aard van de rugzijde die de keuze van de lijm en de verlijmingstechniek zal bepalen.

De keuze van de behanglijm

Men kan behanglijm in drie categorieën onderverdelen :
  • zetmeelhoudende lijmen (op basis van zetmeelderivaten) of celluloselijmen (op basis van cellulose-ethers), meestal beschikbaar in de vorm van wateroplosbare poeders

  • watergedragen vinyl- of acryllijmen (dispersielijmen)

  • solventgedragen neopreenlijmen (contactlijmen).
Bij de keuze van de lijm dient men zich in de eerste plaats te baseren op de voorschriften van de fabrikant van het behangpapier, die de geschikte lijm en verlijmingstechniek aangeven (op de rugzijde, op de ondergrond of op beide). Het niet naleven van deze voorschriften kan immers leiden tot een onbevredigend resultaat. Indien men evenwel niet over deze informatie beschikt, kan men zich voor de bepaling van de geschikte lijmsoort en verlijmingstechniek laten inspireren door de tabel hiernaast. Deze niet-limitatieve tabel is louter informatief en sluit het gebruik van andere, door de fabrikanten aanbevolen, lijmsoorten geenszins uit. Door het toevoegen van specifieke additieven is het namelijk mogelijk om de prestaties van de lijmen te verbeteren en hun toepassingsgebied te verruimen.

Sommige soorten behangpapier kunnen reeds in de fabriek voorgelijmd worden door het aanbrengen van een laagje droge lijm op hun rugzijde. In dit geval volstaat het om het papier vóór de aanbrenging op de muur gedurende een bepaalde tijd in water te dompelen of te bevochtigen met een spons teneinde de lijm te activeren.

Te gebruiken lijmsoort naargelang van de muurbekleding.
Soort behangpapier Lijmsoort Aanbrengen van de lijm
Zichtvlak Rugzijde
Papier en houtvezels Papier
  • Voor lichte muurbekledingen : cellulose- of zetmeellijmen (2)

  • Voor zware muurbekledingen : (met kunsthars) versterkte cellulose- of zetmeellijmen (2)
Op de rugzijde
Vinyl
Gemetalliseerd
Natuurlijke vezels
Synthetische vezels
Papier en houtvezels Vliesbehang (samengeperste polyester­vezels)
  • (Met kunsthars) versterkte cellulose- of zetmeellijmen (2)
    OF
  • Acryl- of vinyllijmen (3)
Op de
ondergrond
Vinyl (1)
Gemetalliseerd
Natuurlijke vezels
Synthetische vezels
Vinyl (1) Textiel Acryl- of vinyllijmen Op de
ondergrond
Natuurlijke vezels
Synthetische vezels
Glasvezels Acryl- of vinyllijmen Op de
ondergrond
PVC-schuim Acryl- of vinyllijmen Op de
ondergrond
Kurk Contactverlijming (4) met :
  • acryl- of vinyllijmen voor zware muurbekledingen
    OF
  • neopreenlijm
Op de rugzijde en op de ondergrond (dubbele verlijming)
(1) Eventueel neopreenlijm voor de hoeken of in geval van te ‘stijve’ bekledingen.
(2) Lijmen die meestal niet geschikt zijn voor vochtige ruimten.
(3) Dikkere lijmen die geschikt zijn voor rugzijden met reliëf.
(4) Contactverlijming is een droge verlijming (volledige verdamping van het solvent vóór de plaatsing) waarbij de twee samen te voegen materialen met lijm worden ingestreken. Omwille van de onmiddellijke uitharding van de lijm kan men de bekleding niet meer verplaatsen eens deze op de ondergrond aangebracht is.



Volledig artikel


P. Steenhoudt, ir., laboratoriumhoofd, laboratorium ‘Bouwchemie’, WTCB
V. Pollet, ir., adjunct-departementshoofd, departement ‘Materialen, technologie en omhulsel’, WTCB