Verbouwing van zolders 2010/02.02

TC RuwbouwDit artikel vormt het vervolg op een vorig artikel over de renovatie van kelders (WTCB-Contact nr. 22 en Katern 18 van de WTCB-Dossiers 2/2009) en sluit aan op de huidige tendens om de beschikbare ruimte zo goed mogelijk te benutten, gelet op de sterke stijging van de immobiliënprijzen.
Hoewel zolders in deze context tal van mogelijkheden te bieden hebben, moet de omvorming ervan tot een woonruimte steeds gepaard gaan met een grondige voorafgaandelijke diagnose. Verder dient men voldoende rekening te houden met het gewenste niveau van comfort, gelet op het feit dat zolders doorgaans niet als eerste functie hebben om te dienen als woonvertrek, maar veeleer als bufferruimte tussen de buitenomgeving en de eigenlijke woonsfeer.

Intrinsieke beperkingen van dakruimten

Om de verbouwing van zolders mogelijk te maken, moet het timmerwerk in goede staat verkeren en dient de dakopbouw perfect waterdicht te zijn. In oudere gebouwen dient men bovendien ook over te gaan tot een controle van de staat van de balken en hun bevestiging, van de dakbedekkingsmaterialen (dakpannen, leien, …), van de dichtheid van het onderdak (soepel of stijf), …

Indien de zolder omgevormd wordt tot een woonruimte, dient men bijzondere aandacht te besteden aan de thermische isolatie. Zo dient men ervoor te zorgen dat de isolatiedikte toereikend is en dat de dakopbouw over een goede luchtdichtheid beschikt. Deze werkzaamheden hebben niet alleen als oogmerk om de verwarmingsfactuur in de winter fors te verminderen, maar ook om het oververhittingsrisico in de zomer te beperken. Om het zomercomfort te waarborgen, is het aangewezen de beglazingen te voorzien van een zonnewering en een doeltreffend nachtelijk-ventilatiesysteem te installeren.

Naargelang van het gebruik van de ruimten (bv. slaapkamers) en de ligging van het gebouw, kan het nodig zijn om ook een akoestische isolatie aan te brengen. Voor ruimten met een sterke blootstelling aan luchtgeluid zou het door de toepassing van het ‘massa-veer-massa’-principe mogelijk moeten zijn om een aanvaardbaar isolatieniveau te bereiken dat beantwoordt aan de criteria uit de geldende normen, en dit zelfs indien de woning zich in de buurt van een luchthaven bevindt. Indien het dak een goed akoestisch-isolatieniveau vertoont, zal het evenwel moeilijk zijn om er vensters in aan te brengen zonder afbreuk te doen aan de prestaties van het geheel.

Daarnaast zullen er waarschijnlijk nog een aantal andere ingrepen nodig zijn ter verbetering van de veiligheid, de toegankelijkheid, de verlichting en de technische uitrusting (elektriciteit, verwarming, sanitair, …) van de betrokken ruimten. De omvang van deze werkzaamheden is rechtstreeks afhankelijk van de beoogde graad van comfort en de geldende wetgeving (deze kan verschillen naargelang van de nieuwe bestemming van de ruimten). De eisen zullen des te strenger zijn indien de ruimten achteraf verhuurd worden.

Timmerwerk

Om de verbouwing van de zolder mogelijk te maken, moet het timmerwerk in goede staat verkeren.
Ook in recente gebouwen kan de verbouwing van de zolder met een aantal problemen gepaard gaan. Dit geldt vooral indien gebruik gemaakt werd van geprefabriceerd timmerwerk, waarbij het aantal spanten toeneemt en de beschikbare hoogte (en bijgevolg ook de bruikbare oppervlakte) kleiner wordt.

Bij gebruik van traditioneel timmerwerk komt er daarentegen een aanzienlijke ruimte vrij, zodat de omvorming van een zolder tot een woonvertrek doorgaans minder problematisch is dan de renovatie van een kelder. We willen er evenwel op wijzen dat deze werkzaamheden steeds uitgevoerd dienen te worden door ervaren bouwprofessionelen. Onaangepaste of onzorgvuldig uitgevoerde ingrepen kunnen het gewenste comfortniveau immers sterk in het gedrang brengen of op termijn zelfs aanleiding geven tot schade. Bij de omvorming van een zolder tot een woonvertrek zullen de thermische en akoestische aspecten een bijkomende rol te spelen hebben naast de vochtproblematiek die de uitdaging bij uitstek vormt bij de renovatie van kelders.


Volledig artikel


Artikel opgesteld door de technologische adviseurs van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (*).
(*) Opgesteld in het kader van de Technologische Dienstverlening 'Ecobouwen en duurzame ontwikkeling', met de financiële steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.