Ontwerp en uitvoering van bemalingen : Belgische richtlijnen 2009/03.05

Tijdelijke grondwaterverlagingen leiden geregeld tot zware discussies tussen de opdrachtgever, de ontwerper en de uitvoerder, die niet zelden uitmonden in een lange juridische strijd. Om hieraan te verhelpen, heeft het WTCB zich toegelegd op de opstelling van richtlijnen voor het ontwerp en de uitvoering van bemalingen.
Bij de uitvoering van bouwwerken tracht men steeds zoveel mogelijk te werken onder droge omstandigheden. Tijdelijke grondwaterverlagingen of bemalingen maken dan ook een belangrijk onderdeel uit van de bouwkunde. De laatste jaren moet men echter vaststellen dat er hieromtrent alsmaar vaker discussies ontstaan tussen de opdrachtgever, de ontwerper en de uitvoerder. Dit kan enerzijds toegeschreven worden aan het feit dat de uitvoering van bemalingen een hydrogeologische specialisatie is, waarbinnen noch de ontwerper, noch de uitvoerder zich echt thuisvoelt, en anderzijds aan het feit dat de duidelijkheid van de gemaakte afspraken nogal dikwijls te wensen overlaat.

Om het aantal conflictsituaties te verminderen, heeft het WTCB een reeks objectieve richtlijnen opgesteld voor het ontwerp en de uitvoering van bemalingen, waarbij rekening gehouden werd met de inbreng van diverse gespecialiseerde bemalingsfirma's, algemene aannemers, studiebureaus, opdrachtgevers en verzekeringsmaatschappijen.

In deze richtlijnen worden eerst en vooral de respectieve verantwoordelijkheden en taken van de opdrachtgever, de ontwerper en de uitvoerder vastgelegd, waarna dieper ingegaan wordt op het (geologische, hydrogeologische en geotechnische) vooronderzoek en het grondonderzoek (opbouw van de grondlagen, bemaalbaarheid, ...). Vervolgens gaat de aandacht uit naar de bepaling van de doorlatendheidscoëfficiënt, de te treffen beschermingsmaatregelen (waterremmende barrières, beperking van de bemalingsduur, ...), de grenswaarden voor de zettingen, de monitoring, de risicoanalyse en de uitvoeringsaspecten. Tenslotte zijn er in dit document nog een aantal nuttige tips en wenken opgenomen voor de opstelling van een bestektekst voor bemalingswerkzaamheden.


M. De Vos, ir., laboratoriumhoofd, laboratorium 'Grondmechanica en monitoring', WTCB

Nuttige informatie
De richtlijnen zijn beschikbaar op www.tis-sft.wtcb.be (rubriek 'Publicaties & info').