Dimensionale toleranties op buiten- en binnenschrijnwerk 2008/03.11

Dimensionale toleranties op buiten- en binnenschrijnwerk Meningsverschillen bij de oplevering van buitenschrijnwerk kunnen diverse oorzaken hebben en soms leiden tot pijnlijke betwistingen op de bouwplaats. Daarom tracht dit artikel een overzicht te geven van de toelaatbare afwijkingen op buiten- en binnenschrijnwerk.

Fabricagetoleranties

Wat de buitenafmetingen (breedte en hoogte van het vaste kader) betreft, bedragen de fabricagetoleranties ± 2,5 mm voor schrijnwerk uit hout en metaal. Voor schrijnwerk uit PVC wordt een afwijking van + 6 mm en - 4 mm aanvaard.

Ten aanzien van de hoogte en de breedte van de venstervleugels (gemeten in de bodem van de neg) hanteert men een tolerantie van ± 1 mm voor een breedte of hoogte < 1 m, die per bijkomende meter hoogte of breedte vermeerderd wordt met 0,5 mm. De haaksheid van de vleugels wordt bepaald door de afwijking op de diagonaal (gemeten in de bodem van de neg) : 2 mm voor een diagonaal < 1 m, te vermeerderen met 0,5 mm per bijkomende meter diagonaal (met een maximale afwijking van 3 mm).

De fabricagetoleranties die beschouwd worden voor de vleugels van buiten- en binnendeuren, zijn opgenomen in de tabellen 1 (hoogte, breedte, dikte en haaksheid) en 2 (algemene en plaatselijke vlakheid). Deze tabellen zijn enkel van toepassing op deuren met gebruikelijke standaardafmetingen (een hoogte van 2015 of 2115 mm en een breedte van 630 tot 1230 mm). De beoordeling van de afwijkingen gebeurt zowel in een normaal klimaat als na conditio­nering in een vochtig en een droog klimaat. Behoudens andersluidende bepalingen in het bijzondere bestek, dient men voor deuren die de gebruikelijke standaardafmetingen niet overschrijden, de tolerantieklasse 2 (D2 en V2) te hanteren in een normaal klimaat. Na conditionering in een droog en een vochtig klimaat, wordt de klasse 1 (D1 en V1) aanvaard.

Voor buiten- of binnendeuren tussen ruimten met een verschillend klimaat zijn de te beschouwen hygrothermische belastingen en de maximaal toelaatbare hoogtekromming opgenomen in de STS 53.

Tabel 1 Tolerantieklassen op de hoogte, de breedte, de dikte en de haaksheid van deurvleugels.
Tolerantieklasse
Hoogte, breedte (mm)
Dikte (mm)
Haaksheid (mm) (op 500 mm van de hoek)
D1
± 2,0
± 1,5
± 1,5
D2
± 1,5
± 1,0
± 1,5
D3
± 1,0
± 0,5
± 1,0


Tabel 2 Tolerantieklassen op de algemene en de plaatselijke vlakheid van deurvleugels.
Tolerantieklasse
Algemene vlakheid
Plaatselijke vlakheid (mm)
Torsie (mm)
Hoogtekromming (mm)
Breedtekromming (mm)
V1
8
8
4
0,4
V2
4
4
2
0,3
V3
2
2
1
0,2

Plaatsingstoleranties

Wat de toleranties op geplaatst buitenschrijnwerk betreft, wordt er op de verticaliteit een afwijking toegelaten van Δv < 2 mm/m voor vensters. Voor deurvleugels moet de afwijking in de sluitingsrichting van de deur beperkt worden tot 3 mm/m.

De afwijkingen op de horizontaliteit dienen op hun beurt kleiner te blijven dan Δh < 2 mm/m. De maximale afwijking bedraagt 5 mm, en dit zowel ten opzichte van de verticaliteit als de horizontaliteit van het kader. De goede werking van de vleugels moet bovendien steeds gewaarborgd blijven.

CE-Markering
De CE-markering van ramen en deuren volgens de norm NBN EN 14351-1 zal een bod komen in een volgende uitgave van WTCB-Contact.
De eventuele vervormingen van het buitenschrijnwerk mogen de functionaliteit ervan niet in het gedrang brengen. Voor deuren en vensterdeuren gaat het hier vooral om hun lucht- en waterdichtheidsprestaties. Er worden met andere woorden geen toleranties opgelegd ten aanzien van de vervormingen, maar enkel criteria betreffende de lucht- en waterdichtheid van het schrijnwerk.

Ook de neg van het metselwerk is onderhevig aan toleranties. Voor schrijnwerk uit hout en PVC is deze in principe 60 mm diep met een toelaatbare afwijking van ± 10 mm, wat overeenkomt met een overlapping van het vaste profiel van 40 mm en een zijspeling van 20 mm. Voor metalen schrijnwerk is de neg gewoonlijk 40 mm diep met een toelaatbare afwijking van - 0 tot + 10 mm. In dit geval bedragen de overlapping en de zijspeling in principe 20 mm.

Tenslotte dient men ook voldoende aandacht te besteden aan de uniformiteit van de breedte van het dagzicht van de profielen van eenzelfde kader. In deze context wordt aanbevolen om de as van het venster te laten samenvallen met de as van de opening, met een maximale afwijking van 5 mm.


B. Michaux, ir., laboratorium 'Dak- en gevelelementen' en P. Coosemans, ing., dienst 'Bouwproducten', WTCB