Brandwerende deuren : opnieuw gelegitimeerd 2008/02.05

De reglementaire Belgische situatie op het vlak van brandwerende deuren heeft de jongste jaren een opmerkelijke evolutie ondergaan. De laatste belangrijke wijzigingen werden van kracht op 1 januari 2008. Als kers op de taart zal er binnenkort tevens een nieuwe TV over dit onderwerp verschijnen.
De eisen inzake brandveiligheid, die van toepassing zijn op het volledige Belgische grondgebied, zijn opgenomen in het koninklijk besluit van 7 juli 1994 'tot vaststelling van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing waaraan de nieuwe gebouwen moeten voldoen' (gewijzigd bij de koninklijke besluiten van 19 december 1997, 4 april 2003 en 13 juni 2007), dat doorgaans aangeduid wordt als het koninklijk besluit 'Basisnormen'.

Plaatsing van brandwerende deuren : gedaan met de chaos ?

Tussen 1994 en 2004 legde de regelgeving de volgende eisen op :
  • enerzijds moesten de brandwerende deuren een BENOR-ATG-label (een zelfklever met een diameter van 22 mm, aangebracht op de zijkant van de deurvleugel) dragen : dit leverde het bewijs voor de kwaliteit van de deur en de uitvoering van de externe controles
  • anderzijds moest de plaatser erkend zijn, d.w.z. gecertificeerd door het ISIB (na het volgen van een opleiding met een examen achteraf en na het ondergaan van regelmatige administratieve controles en bouwplaatsinspecties).
In maart 2004 werden deze schikkingen echter geannuleerd door de Raad van State, met tot gevolg dat de legitimiteit van het BENOR-ATG-label voor brandwerende deuren vernietigd werd en tegelijkertijd ook de erkenning van de plaatsers.
Afb. 1 Bij brand zelfsluitende brandwerende deuren.
(fotografie@www.fotovanhuffel.be)
Afb. 2 Brandwerende deur met beglaasde boven- en zijpanelen.
(fotografie@www.fotovanhuffel.be)
Op 1 januari jongstleden trad dan weer het koninklijk besluit van 13 juni 2007 tot wijziging van het besluit 'Basisnormen' in voege, waardoor er een aantal nieuwe voorschriften voor de kwaliteit en de plaatsing van brandwerende deuren van kracht werden.

Een nieuwe TV tegen de zomer

Naast de specifieke functies van brandwerende deuren in een gebouw en het belang van een correcte plaatsing, wordt in deze TV een voorstelling gegeven van de specifieke terminologie inzake brandpreventie in het algemeen en inzake brandwerende deuren in het bijzonder. Verder worden de principes van de toekomstige CE-markering overlopen, hoewel de mogelijkheid en verplichting ervan nog niet onmiddellijk aan de orde zijn.

Daarnaast wordt een volledig hoofdstuk gewijd aan de prestaties van brandwerende deuren : brandweerstand uiteraard, maar ook gebruiksgeschiktheid (duurzaamheid, mechanische sterkte, …), akoestische isolatie en inbraakwerendheid. De reglementaire eisen en aanbevelingen komen dan weer aan bod in een afzonderlijk hoofdstuk, net zoals de onderhoudsproblematiek.

We willen erop wijzen dat de draaizin van de deuren in deze TV beschouwd wordt volgens de nieuwe Europese norm (en de 2006-uitgave van de STS 53.1) en overeenstemt met de sluitrichting (d.w.z. exact het tegenovergestelde van de richting die totnogtoe in België gebruikelijk was) :
  • een links sluitende deur is dus een deur die met een draaiende beweging sluit en waarbij de scharnieren zich aan de linkerkant bevinden, gezien vanaf de openingszijde. De deur sluit in tegenwijzerzin (afbeelding 3)
  • een rechts sluitende deur is dan een deur die met een draaiende beweging sluit en waarbij de scharnieren zich aan de rechterkant bevinden, gezien vanaf de openingszijde. De deur sluit in wijzerzin (afbeelding 4).
Afb. 3 Links sluitende draaideur.
Afb. 4 Rechts sluitende draaideur.

Zorg voor de details

Het belangrijkste hoofdstuk van de TV zal gewijd worden aan de eigenlijke uitvoering van de deuren. Onnauwkeurigheden bij de plaatsing van de deur kunnen de brandweerstand ervan aanzienlijk verminderen of zelfs volledig tenietdoen. De impact van kleine uitvoeringsdetails (speling, afmetingen van de omlijsting, aansluitingen, bevestigingen, …) op de gewenste brandweerstand in situ mag in deze context geenszins onderschat worden. Men dient dan ook de nodige aandacht te besteden aan de vlakheid en de horizontaliteit van de ondergrond (muur en vloer). Een van de belangrijkste details is de afdichting met de ruwbouw. Hierbij dient men in het bijzonder op de volgende punten te letten :
  • de vereiste afstand, d.w.z. de ruimte die nodig is voor de afdichting tussen de muur en de omlijsting of het vaste kader. Deze afstand bedraagt gewoonlijk 10 tot 30 mm en is afhankelijk van het gebruikte materiaal
  • het vereiste materiaal : men dient gebruik te maken van samengedrukte minerale wol die bestand is tegen hoge temperaturen (rotswol), van PU-schuim (behandeld ter verbetering van diens brandeigenschappen), van een schuimvormend product of van een ander materiaal dat beantwoordt aan de richtlijnen van de deurfabrikant.
Vanaf 1 januari 2008
  1. De kwaliteit van de deuren (d.w.z. hun brandweerstand, hun gebruiksgeschiktheid en hun productiecontrole) is gewaarborgd voor zover de plaatser gebruik maakt van producten die het BENOR-ATG-merk dragen. Bij deuren die niet voorzien zijn van een dergelijk label, dient men erop toe te zien dat ze in overeenstemming zijn met alle voorschriften uit het nieuwe KB.
  2. De plaatsing van de brandwerende deuren moet gebeuren volgens de richtlijnen van de fabrikant (vermeld in de BENOR-ATG-goedkeuring of gebaseerd op één of meerdere proefverslagen).
  3. Er bestaan geen wettelijke eisen meer met betrekking tot de controle van de plaatsing. De certificering van de plaatsers is dus niet langer wettelijk verplicht, maar kan wel nog gebeuren op vrijwillige basis (als kwaliteitslabel voor de plaatser). De certificering kan echter contractueel verplicht worden indien dit voorgeschreven wordt in het typebestek.
Brandweerstand : de Europese klassen
De Belgische brandweerstandsklassen 'Rf ½ h' of 'Rf 1 h' zullen binnenkort vervangen worden door het Europese classificatiesysteem en de criteria EI 30 of EI 60 (waarbij de E staat voor vlamdichtheid en de I voor thermische isolatie).

Wat de thermische isolatie van brandwerende deuren betreft, zal de Belgische reglementering verwijzen naar de klasse I1, wat bij benadering overeenstemt met het prestatieniveau uit de oude norm NBN 713-020.

Zo zal men de klasse EI130 of EI160 toekennen aan deuren die respectievelijk gedurende 30 of 60 minuten weerstand bieden aan een brand. Dit mag niet verward worden met de klassen EI2 (30 of 60) of EW (30 of 60) die courant gebruikt worden in Duitsland en Nederland, maar minder streng zijn dan de voornoemde.


Y. Martin, ir., adjunct-afdelingshoofd, afdeling 'Materialen', WTCB