Bouwmaterialen en gezondheid 2008/02.01

Mensen spenderen gemiddeld 90 % van hun tijd binnenshuis. Diverse studies hebben echter aangetoond dat de kwaliteit van de binnenlucht vaak te wensen overlaat, onder meer tengevolge van de schadelijke stoffen die geëmitteerd worden door de gebruikte bouwmaterialen en het meubilair.
Om te kunnen inschatten of de aanwezige bouwmaterialen een impact zullen hebben op de gezondheid van de gebruikers van het gebouw, moeten de vrijgekomen stoffen zorgvuldig geïdentificeerd worden en dient men over te gaan tot de bepaling van hun concentraties. De laboratoriumproeven die men hiertoe dient uit te voeren, staan beschreven in verschillende internationale en Europese normen. Daarnaast wordt er binnen het CEN TC 351 gewerkt aan een geoptimaliseerde meetmethode. Het WTCB is werkzaam als Belgisch expert in dit domein. De stalen worden eerst gedurende een bepaalde periode (meestal een maand) in een testkamer ondergebracht. Vervolgens worden de vrijgekomen vluchtige organische stoffen opgevangen in speciale buisjes met een specifiek adsorbens, dat afhankelijk is van de analysedoeleinden. Deze buisjes worden vooraf geconditioneerd om de aanwezigheid van andere polluenten te vermijden. Daarna worden de chemische stoffen door middel van warmte uit de buisjes onttrokken en naar een gaschromatograaf geleid, waarin deze van elkaar gescheiden worden. Tenslotte worden de afzonderlijke stoffen geïdentificeerd met behulp van een massaspectrometer en controleert men of hun concentratie de limietwaarden niet overschrijdt.

Vermits voornoemde laboratoriumproeven steeds gebeuren onder gecontroleerde voorwaarden, kunnen ze nooit volledig de werkelijkheid simuleren. In bepaalde gevallen kan het dan ook nodig zijn om over te gaan tot de uitvoering van bijkomende metingen in situ. Hiertoe maakt men doorgaans gebruik van een zogenoemd FLEC-toestel (Field Laboratory Emission Cell) : een testcel met een open zijde die op het te onderzoeken bouwmateriaal geplaatst wordt. Deze niet-destructieve methode kan toegepast worden op materialen met een vlak oppervlak, zoals houten panelen, verven, lijmen, … De verdere analyse wordt uitgevoerd in het laboratorium.

Om de bouwprofessionelen beter te informeren over en te sensibiliseren voor het belang van de gezondheidsaspecten van bouwmaterialen verleent het WTCB zijn medewerking aan tal van initiatieven, waarover later meer.


Volledig artikel


M. Lor, dr., en K. Vause, lic., onderzoekers, laboratorium 'Bouwchemie', WTCB