Textiel als flexibel bekistingsmateriaal 2007/04.02

Vooruitstrevende architecturale ontwerpen leveren vaak prachtige constructies op, maar brengen ook grote uitvoeringsmoeilijkheden met zich mee. Vermits vers beton - en dan vooral de recentelijk ontwikkelde hoogvloeibare zelfverdichtende types - zich leent tot de realisatie van de meest complexe vormen, is het in feite vooral de bekisting die dwingt tot rechte vlakken en lijnen.
Om aan dit probleem te verhelpen, werden er wereldwijd (bv. aan de universiteit van Manitoba, Canada) reeds diverse initiatieven opgestart ter beoordeling van de mogelijkheden van textiel als flexibel bekistingsmateriaal.

Ook binnen het WTCB wordt er momenteel onderzoek gevoerd naar de potentiële meerwaarde van textielbekistingen voor architectonisch beton (in samenwerking met Centexbel en de Vakgroep Architectonische Ingenieurstechnieken van de VUB en met de financiële steun van het IWT). Naast proeven die de invloed van de textielkeuze op de oppervlaktekwaliteit van het beton evalueren, wordt er aan de hand van een aantal casestudy's nagegaan welke mogelijkheden en beperkingen deze bijzondere bekistingstechniek vertoont.

Voordelen van textielbekistingen

Afb. 1 Uitvoering van rechte ronde kolommen met een textielbekisting.
Afb. 1 Uitvoering van rechte ronde kolommen met een textielbekisting.
Afb. 2 Sectieaanpassing binnen eenzelfde kolom.
Afb. 2 Sectieaanpassing binnen eenzelfde kolom.

Een van de meest voor de hand liggende toepassingsgebieden voor textielbekistingen is de uitvoering van rechte ronde kolommen (afbeelding 1). Deze techniek heeft immers een aantal belangrijke voordelen te bieden :
  • een grote vormvrijheid : door het gebruik van textielbekistingen kan binnen eenzelfde kolom een diameter- of sectieaanpassing doorgevoerd worden (zie afbeelding 2), wat met de traditionele bekistingstechnieken bijna onmogelijk is
  • een zeer goede oppervlaktekwaliteit : textielbekistingen laten toe allerhande specifieke oppervlaktetexturen te bekomen en de aanwezigheid van luchtbellen te beperken
  • een beperkt gewicht : textielbekistingen nemen een zeer klein volume in, zodat ze gemakkelijk getransporteerd kunnen worden.
Binnen het WTCB wordt er momenteel ook gezocht naar mogelijkheden om dit concept toe te passen op de uitvoering van betonnen schaalconstructies (zie afbeelding 3).


Afb. 3 Uitvoering van een dubbelgekromde schaalstructuur met spuitbeton.
Afb. 3 Uitvoering van een dubbelgekromde schaalstructuur met spuitbeton.
Afb. 3 Uitvoering van een dubbelgekromde schaalstructuur met spuitbeton.

Beperkingen

Hoewel het duidelijk is dat het gebruik van textielbekistingen tal van architecturale perspectieven opent, wordt de artistieke vrijheid van de ontwerper toch enigszins aan banden gelegd door de volgende wetmatigheden :
  • het textiel moet steeds belast worden in de trek
  • opdat het textiel na het aanbrengen van het beton zijn vorm zou kunnen behouden, moet het voorzien worden van een aangepaste voorspanning
  • door de complexiteit van de beoogde vormen zal men doorgaans zijn toevlucht moeten nemen tot het gebruik van spuitbeton
  • voor het wapenen van bepaalde extreme constructies zal men zijn heil moeten zoeken in alternatieve wapeningsmethoden.

Besluit

Ondanks het feit dat het gebruik van textielbekistingen prachtige organische betonconstructies kan opleveren, bestaat er momenteel nog grote onduidelijkheid omtrent de realiseerbare vormen, de minimaal vereiste textielkarakteristieken en de nodige hulpstructuren. Het binnen het WTCB uitgevoerde onderzoek heeft dan ook tot doel deze vragen te beantwoorden.


Volledig artikel


N. Cauberg (WTCB)
D. Janssen (Centexbel)
M. Mollaert (VUB)