Nuttige informatie
Dit artikel kwam tot stand in het kader van de Normen-Antenne 'Mortel-Beton-Granulaat' :http://www.normen.be.

CE-markering van tegellijmen 2007/02.03

De CE-markering van tegellijmen volgens de Europese norm EN 12004 is verplicht sedert 1 april 2004. Dit artikel gaat dieper in op de specificaties waaraan dergelijke producten moeten voldoen.
De norm EN 12004 (en zijn latere aanvullende addenda) definieert de karakteristieken van tegellijmen die overeenstemmen met de normale gebruiksbelastingen. Ze geeft waarden op voor de prestatie-eisen, maar bevat geen specificaties of aanbevelingen voor het ontwerp of de plaatsing van keramische afwerkingen. De beschouwde betegelingen zijn keramische tegels, maar ook andere tegeltypes (bv. uit natuursteen, …), voor zover de lijmen hiermee verenigbaar zijn.

De lijmen worden ingedeeld in drie grote types, afhankelijk van de samenstelling van het bindmiddel, en worden aangeduid, rekening houdend met de klassen, opgenomen in tabel 1. De specificaties voor deze lijmtypes kunnen ingedeeld worden in fundamentele en optionele karakteristieken (zie tabel 2). Binnen deze specificaties hebben de karakteristieken die in aanmerking genomen worden in het kader van de Bouwproductenrichtlijn (BPR - mandaat 'structurele lijmen') betrekking op de 'initiële' hechting en de duurzaamheid (hechting na een veroudering door warmte, water, vorst-dooicycli, chemicaliën). De vermelde criteria gelden voor laboratoriumproeven, uitgevoerd met genormaliseerde referentiematerialen.


Tabel 1 Lijmtype volgens de samenstelling van het bindmiddel en aanduiding der klassen.
Type Samenstelling van het bindmiddel Klasse
Mortellijm C Mengsel van hydraulische bindmiddelen, minerale toeslagstoffen en organische toevoegsels

1 : Normale lijm
2 : Verbeterde lijm

F : Lijm met snelle verharding
T : Lijm met beperkte afglijding
E : Lijm met verlengde open tijd (*)

Dispersielijm D Mengsel van organische bindmiddelen onder de vorm van polymeren in waterige dispersie, organische toevoegsels en fijne minerale toeslagstoffen
Reactielijm R Mengsel van synthetische harsen, minerale toeslagstoffen en organische toevoegsels die verharden door een chemische reactie
(*) Enkel voor verbeterde mortellijmen en dispersielijmen.

Tabel 2 Specificaties voor de verschillende lijmtypes.
Karakteristieken (**) Eisen
Mortellijm (C) 1

Hechting bij een trekproef :

  • initiële sterkte
  • na veroudering door water
  • na veroudering door warmte
  • na vorst-dooicycli


≥ 0,5 N/mm²
≥ 0,5 N/mm²
≥ 0,5 N/mm² (of NPD) (*)
≥ 0,5 N/mm² (of NPD) (*)
Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 20 min
1F Alle eisen voor C1
Hechting bij een trekproef na kortere termijn ≥ 0,5 N/mm², ≤ 24 h
Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 10 min
T Weerstand tegen verticale afglijding ≤ 0,5 mm
2

Sterke hechting bij een trekproef :

  • initiële sterkte
  • na veroudering door water
  • na veroudering door warmte
  • na vorst-dooicycli


≥ 1 N/mm²
≥ 1 N/mm²
≥ 1 N/mm² (of NPD) (*)
≥ 1 N/mm² (of NPD) (*)
E Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 30 min
Dispersielijm (D) 1

Hechting bij afschuiving :

  • 'initiële' hechting
  • na veroudering door warmte


≥ 1 N/mm²
≥ 1 N/mm²
Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 20 min
T Weerstand tegen verticale afglijding ≤ 0,5 mm
2

Hechting bij afschuiving :

  • na veroudering door water
  • na blootstelling aan hoge temperatuur


≥ 0,5 N/mm²
≥ 1 N/mm²
E Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 30 min
Reactielijm (R) 1

Hechting bij afschuiving :

  • 'initiële' hechting
  • na veroudering door warmte


≥ 2 N/mm²
≥ 2 N/mm²
Hechting bij een trekproef - Open tijd ≥ 0,5 N/mm², ≥ 20 min
T Weerstand tegen verticale afglijding ≤ 0,5 mm
2 Hechting bij afschuiving : na thermische schok ≥ 2 N/mm²
(*) NPD : geen prestatie bepaald (no performance determined), in geval van binnentoepassing.
(**) licht : fundamentele karakteristieken / donker : optionele karakteristieken.

De fabrikant kan ook andere prestaties declareren met het oog op een betere informering van de gebruikers, zoals het bevochtigingsvermogen, bepaald volgens de EN 1347 en het feit of een mortellijm tot de klasse S1 (vervormbare mortel) of S2 (zeer vervormbare mortel) behoort, lettend op de dwarse vervorming, gemeten volgens de EN 12002. Voor reactielijmen kan de weerstand tegen chemicaliën, beproefd volgens de EN 12808-1, gedeclareerd worden, met vermelding van de aard van het chemische product en de blootstellingsvoorwaarden.

Vermits de geharmoniseerde norm geen gebruiksaanbevelingen volgens de aanduiding van de lijm bevat, zullen deze in een later artikel geformuleerd worden.

Volledig artikel


Y. Grégoire, F. de Barquin en T. Vangheel, afdeling 'Materialen', WTCB