Nuttige informatie
Dit artikel kwam tot stand in het kader van een onderzoeksproject in samenwerking met het IWT en de onderzoeksgroep 'Operations Management' van de K.U.Leuven, dat de volgende primaire doelstellingen voor ogen heeft :
  • de ontwikkeling van een bruikbaar risicobeheersingssysteem dat de bouwbedrijven in staat moet stellen om de cruciale risicofactoren te identificeren, te analyseren en te kwantificeren
  • de opstelling van een lastenboek voor een computerondersteund proactief planningsysteem dat de bedrijven de mogelijkheid biedt een doeltreffende basisplanning op punt te stellen, die enerzijds voldoende beveiligd is tegen gebeurlijke verstoringen en anderzijds toelaat het bouwproject binnen de vooropgestelde termijn af te werken, zonder het voorziene budget te overschrijden.

Risicomanagement in de bouw 2007/02.01

In de loop van een bouwproject kunnen zich heel wat risico's of projectonzekerheden voordoen, die de opgestelde planning of het voorziene budget kunnen verstoren. De correcte inschatting van deze risico's vóór de start van het project, zodat men er tijdens de uitvoering voldoende rekening mee kan houden, heeft dan ook tal van voordelen te bieden. Het WTCB wil hierop inspelen met het onderzoeksproject 'Risicomanagement in de bouw'.

Doelstelling van risicomanagement

Uit diverse internationale studies en rapporten is gebleken dat een groot deel van de bouwprojecten faalt doordat de doelstellingen op het gebied van de geplande duur, de voorziene kosten en de verhoopte productspecificaties niet gehaald worden.

De gebrekkige beheersing van de risico's en de onzekerheden die optreden in de interne en externe productomgeving kunnen hiervoor als de belangrijkste oorzaken aangehaald worden.

Risicomanagement heeft tot doel om voornoemde risico's op een eenvoudige manier te identificeren, in te schatten en te kwantificeren. Door de opvolging van verschillende bouwplaatsen kon het WTCB in dit kader een uitgebreide lijst van gekwantificeerde risico's opstellen (*) :
  • weerverlet
  • late toelevering van de plannen
  • fouten in de uitvoering
  • problemen met de toelevering van de materialen
  • tegenvallende bodemkwaliteit
  • afwezigheid van de onderaannemer
  • niet respecteren van de uitvoeringstermijnen
  • machinepannes, …
Aan de hand van deze lijst kan men voor de belangrijkste risico's acties formuleren, om te vermijden dat deze zich zouden voordoen en/of om de kans en impact ervan te verminderen.

Resultaten van het onderzoeksproject

De risicomanagementprocedures die men in de literatuur aantreft, zijn vaak zeer algemeen en moeilijk toepasbaar in de praktijk. Om hieraan te verhelpen, werd binnen het WTCB-onderzoek getracht een handige indeling te maken van het risicomanagementproces :
  • identificatie van de risico's
  • verzameling van de risico's in een databank
  • analyse en kwantificering van de risico's
  • risicorespons : aanvaarding, eliminatie, beperking, anticipering en overdracht van de risico's.
Voor elk van deze onderdelen werden methodes opgesteld om de correcte uitvoering ervan toe te laten. Daarnaast wordt de risicodatabank tijdens het onderzoek per activiteitengroep aangevuld met de overeenkomstige waarschijnlijkheid en impact.
Voorbeeld : In de activiteitengroep 'funderingspalen' bestaat niet alleen 10 % kans dat de heimachine in panne valt en een vertraging van 1 dag teweegbrengt, maar ook een risico van 10 % dat de vertraging oploopt tot 7 werkdagen.

Algoritme voor een stabiele basisplanning

In het kader van het onderzoek werd tevens een rudimentair algoritme ontwikkeld dat het mogelijk maakt om een stabiele basisplanning op te stellen aan de hand van een risicoidentificatie en -kwantificering, rekening houdend met de aanvaardbare risico's. Deze werkwijze wordt momenteel getoetst op verschillende bouwplaatsen. Hieruit blijkt dat de opgestelde methode tot betere resultaten leidt dan de meeste bestaande algoritmen.


Eenvoudige voorstelling van het risicomanagementproces.
Eenvoudige voorstelling van het risicomanagementproces.



A. Boone, ing., hoofdadviseur, afdeling 'Beheer, Kwaliteit en Informatietechnieken', WTCB
(*) De vermelde risico's worden enkel ingeschat voor activiteiten waar ze zich daadwerkelijk kunnen voordoen. Zo wordt het risico op weerverlet enkel beschouwd voor werkzaamheden die kunnen beïnvloed worden door de weersomstandigheden.


Volledig artikel