Toegankelijkheidsbeleid : meer dan wetgeving 2006/03.04

Het WTCB is een van de geprivilegieerde partners van het Europese beleidsondersteunende project POLIS dat begin 2004 van start ging. Binnen dit project wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een innovatief computerprogramma ter bepaling en beoordeling van het toegankelijkheidsniveau van een gebouw.
Het WTCB werkt in dit kader aan een omvangrijke inventarisatie van de regionale, federale, Europese en internationale normalisatie, beleidsplannen en -acties. Het Centrum voerde niet alleen een literatuurstudie en onderzoek uit, maar organiseerde ook een aantal workshops in verschillende Europese steden.

Het uiteindelijke doel van het POLIS-project is om een zogenaamd white paper te publiceren met aanbevelingen voor het Europese beleid en dat van de afzonderlijke lidstaten. Dit document zal waarschijnlijk beschikbaar zijn op het POLIS-BAS Internationaal Congres dat op initiatief van het WTCB in Brugge zal plaatsvinden op 16 en 17 november 2006.

Bij
De overheid moet een voorbeeldrol spelen.
De overheid moet een voorbeeldrol spelen.
Het POLIS-project wil het accent leggen op comfort voor iedereen.
Het POLIS-project wil het accent leggen op comfort voor iedereen.
de term 'toegankelijkheid' denkt men in de eerste plaats aan rolstoeltoegankelijkheid. Men vergeet echter vaak dat er ook andere doelgroepen bestaan zoals ouderen, blinden, slechtzienden, doven, gehoorgestoorden, kinderen, ... Het POLIS-project wil daarom in het beleidsvoorstel het accent leggen op comfort voor iedereen (Universal Design, Design for All of Inclusive Design).

Aangezien men in Europa vooral de bestaande bebouwde omgeving moet aanpassen, zal het beleidsvoorstel uit meerdere componenten bestaan. In eerste instantie komt het erop aan ervoor te zorgen dat de nieuwe bouwwerken toegankelijk ontworpen en gebouwd worden. Verder moet men trachten de maatschappij en de consument bewust te maken van het concept 'toegankelijkheid' via opleidingen en trainingen voor professionelen. Ook het feit dat een toegankelijk gebouw niet noodzakelijk duurder is, op voorwaarde dat men er van bij het ontwerp rekening mee houdt, dient op de voorgrond geplaatst te worden.

Andere aspecten die van belang zijn voor een goed toegankelijkheidsbeleid, zijn o.m. :
  • de antidiscriminatiewet : ervaringen in de Angelsaksische landen hebben aangetoond dat dergelijke wetgevingen een bijkomende impuls kunnen geven. Europa bracht daarom de richtlijn 2000/78/EG uit, waarvan het toepassingsdomein door België verbreed werd via de antidiscriminatiewet van 2003
  • de voorbeeldrol van de overheid : in 2004 publiceerde Europa twee richtlijnen die de publieke opdrachtgevers ertoe aanzetten rekening te houden met de toegankelijkheid bij het aankopen van diensten en de uitvoering van openbare werken
  • de uitwerking en opvolging van beleidsplannen, gericht op toegankelijkheid : zowel de Europese Commissie, Spanje als Frankrijk hebben dergelijke plannen opgesteld. Een gelijkaardig en succesvol voorbeeld kan teruggevonden worden in Ontario (Canada)
  • minimale eisen in de bouwregelgeving : meer en meer lidstaten leggen in hun bouwregelgeving minimale eisen vast ten aanzien van toegankelijkheid. Ook in België is dit het geval met GSV in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en CWATUP in Wallonië. Vlaanderen gaat dezelfde richting uit met de herziening van het KB van 1975
  • normalisatie : verschillende Europese en andere landen (zelfs zogenaamde ontwikkelingslanden) beschikken over een eigen toegankelijkheidsnorm, in tegenstelling tot België, waar men nooit verder is gegaan dan de omzetting van ISO TR 9527
  • vrijwillige afspraken en/of labels : publieke en private actoren kunnen er zich op vrijwillige basis toe verbinden toegankelijkheid in hun activiteiten na te streven. Via vrijblijvende systemen zoals ISO 14001 of BREEAM kan de toegankelijkheid van bedrijven of gebouwen gecertificeerd worden.
Voor
Nuttige links
de bouwsector opent het streven naar toegankelijkheid heel wat perspectieven voor innovatie en werkgelegenheid. Bestaande constructies dienen immers op termijn aangepast te worden, terwijl er aan nieuwe constructies zowel op wettelijke, normatieve als vrijwillige basis extra toegankelijkheidseisen zullen gesteld worden. Lettend op de vergrijzing, verwachten we bovendien dat de vraag naar toegankelijkheid ook in de private sfeer almaar zal toenemen.


Volledig artikel


J. Desmyter, ir., departementshoofd 'Geotechniek, Structuren en Duurzame ontwikkeling', WTCB
I. Lechat, ir., onderzoeker, laboratorium 'Duurzame ontwikkeling', WTCB