Schilderwerken : grote veranderingen in zicht 2006/02.03

Door het verschijnen van een groot aantal nieuwe Europese normen en richtlijnen met betrekking tot milieu en gezondheid vonden er enkele ingrijpende veranderingen en innovaties plaats op het gebied van verven. Het WTCB zag zich dan ook genoodzaakt hierop in te spelen door de herziening van zijn Technische Voorlichting nr. 159 'Leidraad voor de goede uitvoering van schilderwerken (gebouwen en burgerlijke bouwkunde). Ondergronden, systemen, schilderwerken'.
In het kader van de herziening van TV 159 voerde het WTCB een vergelijkende studie uit omtrent de classificatie van verven. Hierbij werden verschillende nationale en internationale milieulabels, tal van Belgische en Europese normen, evenals diverse Technische Goedkeuringsleidraden van de BUtgb onder de loep genomen.

De belangrijkste milieulabels die in de context van deze studie onderzocht werden, zijn : EU Ecolabel, Natureplus, Blue Angel, Nordic Swan, M1, MAL code, AWARE, Greenguard, … Deze labels kunnen zowel een regulatief als een vrijwillig karakter hebben en worden doorgaans ingedeeld in een van de drie volgende categorieën :
  • labels met betrekking tot de werkomgeving
  • labels met betrekking tot de binnenomgeving
  • labels met betrekking tot de algemene omgeving.

Normen en BUtgb-Goedkeuringsleidraden

Er bestaan diverse normen en Technische Goedkeuringsleidraden van de BUtgb (zie ook tabel 1) voor verven die aangebracht worden op verschillende ondergronden. Zo maakt men een onderscheid tussen :
  • normen voor coatings op metallische ondergronden
  • normen voor coatings op minerale ondergronden en beton
  • normen voor coatings op houten ondergronden.
De diverse Europese normen die verschenen zijn op het vlak van de classificatie van verven zullen in de (nabije) toekomst bovendien wellicht de grondslag gaan vormen voor de CE-markering ervan.

Tabel 1 Bestaande normen en BUtgb-Goedkeuringsleidraden met betrekking tot de classificatie van verven.
Norm of BUtgb-Goedkeuringsleidraad Toepassingsgebied
NBN EN 12206-1 Poederverven en -vernissen voor aluminium en aluminium legeringen voor architectonische doeleinden
NBN EN 13438 Organische poederverven en -vernissen voor gegalvaniseerde en gesherardiseerde stalen producten voor constructiedoeleinden
NBN EN 1062-1 Verven en vernissen voor buitenmetselwerk en -beton
NBN EN 1504-2 Producten en systemen voor het beschermen en herstellen van betonconstructies
G0008 Bekledingen ter bescherming van betonoppervlakken die blootgesteld worden aan de weersinvloeden, maar niet aan verkeer
G0017 Bekledingen ter bescherming van betonoppervlakken in permanent of semi-permanent contact met water
NBN EN 13300 Watergedragen verven en verfsystemen voor wanden en plafonds binnen
NBN EN 927-1 Verven en verfsystemen voor buitenhoutwerk

Andere classificatiecriteria

Daarnaast bestaan er nog tal van andere classificatiecriteria voor verven, met name :
  • volgens de hoeveelheid oplosmiddelen
  • volgens de drogingswijze
  • volgens de manier van aanbrengen
  • volgens het uitzicht van de film
  • volgens het gehalte aan vaste stoffen
  • volgens de specifieke functie, ...
Inzake milieu-aspecten, bestaat er een Europese richtlijn die specifiek van toepassing is op solventen en vluchtige organische stoffen (VOS). In bijlage II van deze richtlijn worden 12 productsoorten vermeld, met elk een watergedragen en een oplosmiddelhoudende variant.

De richtlijn definieert maximale grenswaarden voor het oplosmiddelgehalte, die ten laatste vanaf 2010 niet meer overschreden mogen worden. Een eerste termijn is reeds vastgelegd voor 2007. Elke Lidstaat is verplicht deze wettelijke bepalingen te doen respecteren.

Naast deze richtlijn voor solventen zijn er nog diverse andere richtlijnen met betrekking tot chemische producten en bouwmaterialen die een invloed hebben op verven.

In de Europese Unie wordt de classificatie en het labelen van de diverse substanties beregeld door twee richtlijnen, met name :
  • de richtlijn 67/548/EEG inzake gevaarlijke stoffen
  • de richtlijn 1999/45/EG betreffende gevaarlijke preparaten.


Volledig artikel


M. Lor, dr., onderzoeker, dienst 'Bouwchemie', WTCB
V. Pollet, ir., adjunct-afdelingshoofd, afdeling 'Technologie en Milieu', WTCB