Informatie en ondersteuning

Onderzoek, ontwikkeling en innovatie

Afb. 1 Houtskeletconstructies : vaak voorzien van een ontoereikende akoestische isolatie.
Afb. 2 De deuren vormen vaak de zwakste schakel in de akoestiek van wanden.
Afb. 3 Door een zwevende dekvloer te combineren met een verlaagd plafond, kan de akoestische isolatie van vloeren verbeterd worden.

Akoestische isolatie in houtskeletwoningen 2004/01.06

Houtskeletbouw is tegenwoordig veruit de meest gebruikte techniek ter wereld.
In de USA, Canada of Zweden zijn meer dan 90% van de individuele woningen en de kleine collectieve woongebouwen (tot 4 verdiepingen) opgetrokken met een houtskelet.
In België neemt het aantal nieuwe gebouwen van dit type constant toe.
Helaas blijft de akoestische isolatie van dit type gebouwen vaak minder goed dan voor gebouwen uit traditioneel metselwerk.
Dit artikel vormt de samenvatting van een studie, beschikbaar op de WTCB-website, die de resultaten geeft van een meetcampagne die tot doel had de geluidsisolatiewaarden te achterhalen, evenals de concreet toe te passen oplossingen om een bevredigend akoestisch comfort te verkrijgen in een houtskeletwoning, zowel ten opzichte van geluiden van buitenaf als geluiden binnenin de woning.

Hoewel houtskeletconstructies doorgaans bestemd zijn als eengezinswoningen - waar de akoestiek binnenin minder belangrijk is - kunnen de in deze studie behandelde isolatieprincipes ook toegepast worden op scheidingswanden in woningen waar een vrij beroep uitgeoefend wordt, op wanden die een kinderkamer afgrenzen van een woonkamer, kortweg daar waar de akoestische isolatie een niet te verwaarlozen rol speelt.

MEETCAMPAGNE

De resultaten van de metingen in situ worden vergeleken met deze van metingen in het laboratorium, om de verschillen tussen de Rw- en LnT,w-waarden (karakteristieken van de metingen in het laboratorium) en tussen de DnT,w- en L'nT,w-waarden (karakteristieken van de metingen in situ) te verduidelijken.
In een houtskeletconstructie kan men zich namelijk niet eenvoudigweg baseren op laboratoriumwaarden om een goede akoestische isolatie tussen twee ruimten te verzekeren.
De reële prestaties wijken hiervan immers soms erg af.

PRESTATIES VAN DE BINNENWANDEN

Naast de geluidsverzwakkingsindex van de wand bestaan er nog tal van andere parameters die de globale geluidsisolatie van een binnenwand beïnvloeden, zoals de laterale transmissie via de aangrenzende muren, de aanwezigheid van deuren of van lekken.
In het domein van de akoestiek is het echter het zwakste element dat de isolatie van het geheel bepaalt.
Als men een ruimte akoestisch wil isoleren, dient men dus eerst de zwakste elementen (doorgaans de deuren) te behandelen, alvorens de wand zelf aan te pakken.

In een houten constructie met "klassieke" binnenwanden kan men een isolatieniveau DnT,w van ongeveer 40 dB bereiken zonder bijzondere voorzieningen te treffen, op voorwaarde dat men de in de studie beschreven principes respecteert.
Het bereiken van hogere DnT,w-waarden vereist een meer diepgaand onderzoek van het constructiesysteem.
Als men weet dat de vereiste isolatie tussen twee appartementen of twee aanpalende woningen 54 dB bedraagt, wordt het duidelijk dat de uitvoering van een scheidingswand tussen twee houtskeletwoningen een bijzonder ontwerp vereist.

PRESTATIES VAN VLOEREN

Bij vloeren kan men door het gebruik van tengellaten onder de vloerbalken en door het verlaagde plafond hierop te bevestigen de prestaties van een akoestisch systeem van het type "massa-veer-massa" (MVM) benaderen.
Als men de spouw opvult met een absorberend materiaal en men voor het bovenvlak van de vloer een OSB-plaat en een zwevende dekvloer voorziet, kan de luchtgeluidsisolatie van dit element oplopen tot ongeveer 50 dB.

Als de vloerbalken zichtbaar zijn, zal de luchtgeluidsisolatie beperkt zijn (40 dB), omdat men het geluid slechts kan verzwakken aan de bovenzijde van de vloer. In dit geval is het voorzien van een zwevende dekvloer noodzakelijk.
De contactgeluidsisolatie wordt vooral beïnvloed door de samenstelling van de vloer en door de vloerbedekking.
Als men geen rekening houdt met de vloerbedekking, bestaat de enige doeltreffende bescherming tegen contactgeluiden in de uitvoering van een zwevende dekvloer boven de basisvloer.
De metingen tonen echter aan dat een slechte uitvoering ervan het globale isolatieniveau rechtstreeks beïnvloedt. In onze studie worden aanbevelingen geformuleerd voor de uitvoering van dit type dekvloer.
Wat de vloerbedekkingen betreft, hebben we vastgesteld dat een (vast) tapijt de contactgeluidsisolatie gevoelig verbetert.
Hoe dikker het tapijt, hoe beter de isolatie.

DAKEN EN GEVELS

Bij daken zijn op het akoestische vlak vooral de keuze van de binnenafwerking en haar bevestiging op de draagconstructie, alsook de keuze van het isolatiemateriaal (stijve isolatiematerialen zijn afgeraden) en de aanwezigheid van openingen (bv. dakvensters) van belang.
Het type dakbedekking is minder belangrijk.
In gevels vormen de openingen (deuren en vensters) de zwakste schakel voor de akoestiek.
De gevelmuren zijn (bij een houtskelet) immers vaak beter geïsoleerd dan de beglaasde delen.
De globale isolatie wordt dus bepaald door de prestaties van het schrijnwerk.
Men dient hierbij zowel te letten op de luchtdichtheid tussen de vleugel en het vaste kader als op de afwerking tussen het raam en het houtskelet.



Manuel Van Damme, ing., projectleider en technologisch adviseur, WTCB
Medewerking : M. Blasco, C. Crispin, P. Huart, B. Ingelaere
C. Mertens, D. Soubrier en D. Wuyts