Informatie en ondersteuning

Onderzoek, ontwikkeling en innovatie


CODEC

Communication framework for Digital Construction
Project
Met de steun van:

FOD Economie Z NBN


Startdatum: 01.09.2016
Einddatum: 31.08.2018

Verantwoordelijke n :
Benoit Parmentier , Gauthier Zarmati

Contact:
WTCB
Lombardstraat 42
B-1000 Brussel
tel. +32 (0)2 502 66 90
research@bbri.be

Omschrijving

Voor de uitvoering van een bouwproject moet er een heleboel informatie verzameld en op een logische en nuttige manier gepresenteerd worden. Dit lange en kostelijke proces wordt nog bemoeilijkt door het gebrek aan een genormaliseerde regeling voor gegevensuitwisseling. Daarom wordt er tussen de fasen van een project slechts een deel van de informatie echt uitgewisseld. Met als gevolg een dubbele gegevensregistratie en het risico op hieraan verbonden fouten.

De jongste jaren maakten de steeds geavanceerdere ICT-technologieën de opkomst mogelijk van de digitale maquette rond een gerelateerd procedé: BIM (Building Information Modeling). BIM vormt een gestructureerde en geordende gegevensverzameling met betrekking tot een bouwwerk, waarmee men de fysieke en functionele karakteristieken ervan kan simuleren. Met gebruikt vaak de term ‘digitale maquette’ om te praten over het semantisch verrijkte 3D-model.

Niettemin kampt de implementatie van BIM in België met een grote achterstand ten opzichte van andere Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk of Nederland. Hoewel onze grote bouwbedrijven op wereldniveau actief zijn, blijft de ontwikkeling van een Belgische praktijk en expertise in zijn kinderschoenen staan. We denken dat dat grotendeels te wijten is aan een gebrek aan harmonisatie in de communicatieprotocollen die gebruikt worden in het digitaal bouwen, rond BIM.

Concreet zal het voorgestelde werkprogramma eerst en vooral zorgen voor de ontwikkeling van een protocol voor geharmoniseerde gegevensuitwisseling tijdens bouwprojecten. Een aan dit protocol gekoppeld voorstel tot Belgische classificatie voor de bouwsector zal, wanneer het eenmaal is bijgewerkt, alle betrokken partijen op dezelfde manier in staat stellen om de communicatie van het project te begrijpen.

Er zal ook gewerkt worden aan formats voor de verrijking van de virtuele maquette (zowel geometrisch als semantisch) betreffende de ontwikkelde/in het virtuele model geïntegreerde bouwelementen.

Dat onderdeel van de studie zal ons helpen te bepalen in welke mate de digitale maquette voor een reeks semiautomatische verificaties kan zorgen: brandregelgeving, toegankelijkheid, energieprestaties, milieuprestaties, enz. Het doel hier is om het potentieel te onderzoeken van het IFC format voor gegevensuitwisseling (ISO 16739) en zo een duidelijk kader te verschaffen dat de toepassingsmogelijkheden van de digitale maquette illustreert, in samenhang met de Belgische wetten en regelgevingen. Dit zal gespecialiseerde ondernemingen in staat stellen om commerciële tools (plugins) te ontwikkelen.

Om de degelijkheid te onderzoeken van formats voor de uitwisseling tussen bouwmodellen (architectuur vs. structuur bijvoorbeeld), zal er vervolgens een benchmarking gebeuren van de digitale oplossingen gebruikt door de verschillende betrokkenen op een referentieproject. Zo zal men uiteindelijk kunnen focussen op de huidige struikelblokken, de informatie naar de commissie CEN/TC 442 laten doorstromen en de Belgische markt vertrouwen schenken.

Ten slotte zal men de gegevensuitwisselingsprocessen voor het domein operationeel beheer van gebouwen onder de loep nemen. De bedoeling hiervan is om te werken aan de benodigde gegevens aan het einde van een project, via een format als COBie of CUNECO, waarbij er een systematiek tot stand komt die aangepast is aan de Belgische markt. Deze markt wordt in het bijzonder geïnspireerd door de nieuwe technologieën (3D-scan, GPS-technologieën, enz.) en het aanbrengen van een uniform kader met alle relevante uitwisselbare gegevens in dit domein zal helpen om de ontwikkelingsdynamiek van Belgische gespecialiseerde bedrijven te ondersteunen.

Doelstellingen

Het gaat om een heel ambitieus project: tegen 2020 verzekeren dat BIM niveau 2 (interoperabiliteit van digitale modellen) ontwikkeld kan worden voor grote ondernemingen en KMO’s. Om deze doelstelling te halen lijkt het ons evident om te werken in verschillende onderzoeksfasen. De 1ste fase vormt het voorwerp van dit project. Het heeft niet de ambitie om alle technische gebreken die met BIM te maken hebben op te lossen, maar wel om een duidelijke vooruitgang te maken in elk domein (protocol/classificatie, uitwisselingskader gerelateerd aan BIM voorwerpen, interoperabiliteit) waarop normalisering betrekking heeft.

De doelstelling is dus om fundamenten te ontwikkelen voor een geharmoniseerd communicatiekader op het gebied van digitaal bouwen, te beginnen met het opmaken van een roadmap voor de implementatie van BIM in België via het stapsgewijs opstellen van normen, standaarden en protocols.

Dit digitale communicatiekader, van standaarden voor de digitale uitwisseling tussen de betrokken partijen, zou moeten helpen bij het streven naar lagere constructiekosten (een typische vermindering van 4 tot 12%), met name dankzij een drastische daling van fouten op de werf doordat de meeste problemen al aan het licht komen binnen de digitale maquette.

Het project zal op termijn ook helpen om de concurrentie in bouwprojecten te stimuleren op basis van een meer uniforme communicatie van de behoeften aan het begin van een project (klant, ontwerper) en naar het einde toe (calculator, aannemer, facility manager).

Het zal bijdragen aan het verbeteren van de veiligheid op de werf, het ontwikkelen van middelen voor de prestatievoorspelling van het gebouw, en het koppelen van milieudoelstellingen met het oog op een ‘low carbon’ economie, waarbij er een evenwichtige omgeving ontplooid wordt voor de ontwikkeling van software-oplossingen voor specifieke thema’s. De rond deze thematiek ontwikkelde normalisatie zou bedrijven immers de mogelijkheid moeten geven om te profiteren van een duidelijke visie op de digitale omgeving en de geharmoniseerde gegevensuitwisselingen. Het zou ook moeten helpen om de concurrentie tussen Belgische bedrijven op een internationale open markt te stimuleren.

Concreet zal het werkprogramma helpen bij de ontwikkeling van een norm die een Belgische methodologie en protocol definieert voor een geharmoniseerde gegevensuitwisseling tijdens bouwprojecten. Een aan dit protocol gekoppeld voorstel tot Belgische classificatie voor de bouwsector zal, wanneer het eenmaal is bijgewerkt, alle betrokken partijen op dezelfde manier in staat stellen om de communicatie van het project te begrijpen. In het licht van dat protocol en die classificatie zal het onderzoek een stevige basis bieden voor de herziening van de Belgische normen voor de metingen voor gebouwen NBN B 06-001 tot -007, om deze in overeenstemming te brengen met de huidige stand van de techniek en hierin ook alle mogelijkheden voor automatische metingen in BIM op te nemen.

Er zal vervolgens gewerkt worden aan de verrijking van de virtuele maquette (zowel geometrisch als semantisch) betreffende de ontwikkelde/in het virtuele model geïntegreerde bouwelementen en aan de manier om deze op een gestructureerde wijze samen te voegen en het gebruik ervan te vergemakkelijken.

Vervolgens wenst men te bepalen in welke mate de digitale maquette kan zorgen voor het semiautomatisch verifiëren van een reeks regelgevingen: brandregelgeving, toegankelijkheid, energieprestaties, milieuprestaties, enz.

Ten slotte zal men gegevensuitwisselingsprocessen ontwikkelen voor de domeinen renovatie en operationeel beheer van gebouwen.

Bij het realiseren van al deze doelstellingen zal er uiteraard een sterke band behouden worden met de ISO-normen en de EN-normen. We zullen onder andere deelnemen aan het Europees technisch comité gewijd aan BIM, het CEN/TC 442, en zijn Belgische spiegelcommissie E442.

Terug